॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: आनन्द करना, प्रसन्न होना (विध्यर्थक कृदन्त)
संस्कृत: राभस्ये
अंग्रेज़ी: to be happy, to be glad
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | रभ्यः | रभ्यौ | रभ्याः |
| द्वितीया | रभ्यम् | रभ्यौ | रभ्यान् |
| तृतीया | रभ्येण | रभ्याभ्याम् | रभ्यैः |
| चतुर्थी | रभ्याय | रभ्याभ्याम् | रभ्येभ्यः |
| पञ्चमी | रभ्यात् / रभ्याद् | रभ्याभ्याम् | रभ्येभ्यः |
| षष्ठी | रभ्यस्य | रभ्ययोः | रभ्याणाम् |
| सप्तमी | रभ्ये | रभ्ययोः | रभ्येषु |
| सम्बोधन | हे रभ्य | हे रभ्यौ | हे रभ्याः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | रभते | रभेते | रभन्ते |
| मध्यम | रभसे | रभेथे | रभध्वे |
| उत्तम | रभे | रभावहे | रभामहे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): रभते · लिट् (आत्मने.): रेभे · लुट् (आत्मने.): रब्धा · लृट् (आत्मने.): रप्स्यते · लोट् (आत्मने.): रभताम् · लङ् (आत्मने.): अरभत · विधिलिङ् (आत्मने.): रभेत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): रप्सीष्ट · लुङ् (आत्मने.): अरब्ध · लृङ् (आत्मने.): अरप्स्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: रम्भण · ण्वुल्: रम्भकः · तृच्: रब्धा · यत्: रभ्यः · तव्य: रब्धव्यः · अनीयर्: रम्भणीयः · क्त: रब्धः · क्तवतु: रब्धवान् · शानच्: रभमाणः · क्त्वा: रब्ध्वा · ल्यप्: प्ररभ्य · तुमुन्: रब्धुम् · णमुल्: रम्भम् · घञ्: रम्भः · क्तिन्: रब्धि · क्वसु: रेभिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| अन-आरभ्य | समास: अन + रभ्य तत्पुरुष/कर्मधारय/बहुव्रीहि — प्रकार अर्थ पर निर्भर अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: रभ्य (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: आ + रभ् + यत् 📚 अन्य सम्भावना: रभ्य (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: आ + रभ् + यत् | अव्यय — आ + रभ् + ल्यप् (पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके)) |
अनआरभ्य 📚अन 📚रभ्य ➤ अन (जीना, श्वासोच्छवास करना, समर्थ होना (कर्तृवाचक कृ…) + रभ्य (आनन्द करना, प्रसन्न होना (विध्यर्थक कृदन्त))
संस्कृत: राभस्ये
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| अन 📚 | पु क्रि॰ वि॰ बिना । बगैर | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| रभ्य 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| अन |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| अनारभ्य | अन + आरभ्य | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड