॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: "जो मापा न गया हो,असीम,सीमारहित,विशाल "
संस्कृत: गतौ शब्दे सम्भक्तौ च
अंग्रेज़ी: to go, to sound, to serve, to help, to be slave
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | अमितः | अमितौ | अमिताः |
| द्वितीया | अमितम् | अमितौ | अमितान् |
| तृतीया | अमितेन | अमिताभ्याम् | अमितैः |
| चतुर्थी | अमिताय | अमिताभ्याम् | अमितेभ्यः |
| पञ्चमी | अमितात् / अमिताद् | अमिताभ्याम् | अमितेभ्यः |
| षष्ठी | अमितस्य | अमितयोः | अमितानाम् |
| सप्तमी | अमिते | अमितयोः | अमितेषु |
| सम्बोधन | हे अमित | हे अमितौ | हे अमिताः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अमति | अमतः | अमन्ति |
| मध्यम | अमसि | अमथः | अमथ |
| उत्तम | अमामि | अमावः | अमामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: अमति · लिट्: आम · लुट्: अमिता · लृट्: अमिष्यति · लोट्: अमतात् · लङ्: आमत् · विधिलिङ्: अमेत् · आशीर्लिङ्: अम्यात् · लुङ्: आमीत् · लृङ्: आमिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: अमन · ण्वुल्: अमकः · तृच्: अमिता · यत्: अम्यः · तव्य: अमितव्यः · अनीयर्: अमनीयः · क्त: आन्तः · क्तवतु: आन्तवान् · शतृ: अमन् · स्य-शतृ: अमिष्यन् · क्त्वा: अमित्वा · ल्यप्: प्राम्य · तुमुन्: अमितुम् · णमुल्: अमम् · घञ्: अमः · क्तिन्: आन्ति · क्वसु: आमिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| अमित | अमित (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: अम् + क्त 📚 अन्य सम्भावना: अमित (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: अम् + क्त |
अमित 📚 ➤ "जो मापा न गया हो,असीम,सीमारहित,विशाल "
संस्कृत: गतौ शब्दे सम्भक्तौ च
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| अमित 📚 | जिसका परिमाण न हो । अपरिमित । बेहद । असीम | 🟠🔵🟣🟢 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड