🌸 पदच्छेदः स्वचालित
अम्लरस
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
📖 शब्दकोशः — शब्द का पूर्ण परिचय कोश-आधारित
अम्लरस
अर्थ: खट्टे स्वाद वाला
व्युत्पत्ति: अम्ल-रस
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
- अम्लरस (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन
- अम्लरस (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
शब्दरूप — अम्लरस (पुंलिङ्ग)
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
| प्रथमा | अम्लरसः | अम्लरसौ | अम्लरसाः |
| द्वितीया | अम्लरसम् | अम्लरसौ | अम्लरसान् |
| तृतीया | अम्लरसेन | अम्लरसाभ्याम् | अम्लरसैः |
| चतुर्थी | अम्लरसाय | अम्लरसाभ्याम् | अम्लरसेभ्यः |
| पञ्चमी | अम्लरसात् / अम्लरसाद् | अम्लरसाभ्याम् | अम्लरसेभ्यः |
| षष्ठी | अम्लरसस्य | अम्लरसयोः | अम्लरसानाम् |
| सप्तमी | अम्लरसे | अम्लरसयोः | अम्लरसेषु |
| सम्बोधन | हे अम्लरस | हे अम्लरसौ | हे अम्लरसाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
📚 उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश — अम्लरस
अम्लरस
amlarasa
🔵 मोनियर-विलियम्स🟢 वाचस्पत्यम्
🔵 मोनियर-विलियम्स संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
अम्ल—रस mfn. having a sour taste
अम्ल—रस m. sourness, acidity.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (84,2) स्रोत: Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
🟢 वाचस्पत्यम् (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
अम्लरस पु० अम्लो रसः । अम्ले रसे । २ तद्वति त्रि० ।
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (0334,a) स्रोत: तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🌹 पदपरिचयः स्वचालित
| पदम् | विवरणम् |
| अम्लरस | अम्लरस (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: अम्लरस (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन |
🌷 पदार्थः कोश-आधारित
अम्लरस 📚 ➤ खट्टे स्वाद वाला
📚 उमा महाशब्दकोश ५ कोश
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
| अम्लरस 📚 | mfn. having a sour taste | 🔵🟢 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
📚 अमरकोश-सम्बन्धः अमरकोश
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
⚙️ व्याकरणम् स्वचालित
❖ सन्धिः
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
❖ समासः
- अम्लरस = अम्ल + रस कर्मधारय (सम्भावित — पूर्वपद विशेषण)
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
❖ कृदन्तः
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
❖ तद्धितान्तः
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
यह साधन कैसे काम करता है: सब कुछ इसी वेबसाइट के सर्वर पर होता है — कोई बाहरी API/AI नहीं, आपका श्लोक कहीं भेजा या सहेजा नहीं जाता।
पदच्छेद पाणिनीय सन्धि-नियमों के उल्टे प्रयोग से, पदपरिचय लगभग ७.५ लाख शब्द-रूपों व १.२ लाख प्रातिपदिकों के कोश से, अर्थ आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश व अमरकोश से (और बृहद् अर्थ
उमा महाशब्दकोश से — हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम्, शब्दकल्पद्रुम), और अन्वय विभक्ति-क्रम के नियमों से बनता है।
स्वचालित होने से कहीं-कहीं विकल्प गलत चुना जा सकता है (हर पद के "अन्य सम्भावना" देखें);
श्रीमद्भागवत के श्लोकों पर साइट की जाँची हुई टीका दिखती है।
शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (शब्दरूप, धातुरूप, आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश, अमरकोश) · सूत्र-लिंक: लघुसिद्धान्तकौमुदी।