🌸 पदच्छेदः स्वचालित
अरिता
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
📖 शब्दकोशः — शब्द का पूर्ण परिचय कोश-आधारित
अरिता
अर्थ: जाना
संस्कृत: गतौ
अंग्रेज़ी: to go
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
- ॠ धातु (क्र्यादिगण, परस्मैपद) — लुट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन
- ॠ धातु (क्र्यादिगण, आत्मनेपद) — लुट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन · कर्मणि/भावे
- अरितृ (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन
- अरिता (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन
- अरिता (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, बहुवचन
- अरिता (स्त्री.) — द्वितीया विभक्ति, बहुवचन
- अरिता (स्त्री.) — सम्बोधन, बहुवचन
📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
धातुरूप — ॠ (क्र्यादिगण) · अर्थ: जाना (गतौ)
लुट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
| प्रथम | अरिता / अरीता | अरितारौ / अरीतारौ | अरितारः / अरीतारः |
| मध्यम | अरितासि / अरीतासि | अरितास्थः / अरीतास्थः | अरितास्थ / अरीतास्थ |
| उत्तम | अरितास्मि / अरीतास्मि | अरितास्वः / अरीतास्वः | अरितास्मः / अरीतास्मः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: ऋणाति · लिट्: अराञ्चकार · लुट्: अरिता · लृट्: अरिष्यति · लोट्: ऋणातु · लङ्: आर्णात् · विधिलिङ्: ऋणीयात् · आशीर्लिङ्: ईर्यात् · लुङ्: आरीत् · लृङ्: आरिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: अरण · ण्वुल्: आरकः · तृच्: अरीता · ण्यत्: आर्यः · तव्य: अरीतव्यः · अनीयर्: अरणीयः · क्त: ईर्णः · क्तवतु: ईर्णवान् · शतृ: ऋणन् · स्य-शतृ: अरीष्यन् · क्त्वा: ईर्त्वा · ल्यप्: प्रेर्य · तुमुन्: अरीतुम् · णमुल्: आरम् · क्तिन्: ईर्णि · क्वसु: अराम्बभूवान्
📚 उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश — अरिता
अरिता
aritā
🔵 मोनियर-विलियम्स🟢 वाचस्पत्यम्
🔵 मोनियर-विलियम्स संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
अ-रि—ता, f. or अ-रि—त्व,
n. enmity
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (87,3) स्रोत: Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
🟢 वाचस्पत्यम् (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
अरिता स्त्री अरेर्भावः तल् । शत्रुतायामनिष्टसम्पादने ।
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (0356,a) स्रोत: तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🌹 पदपरिचयः स्वचालित
| पदम् | विवरणम् |
| अरिता | ॠ धातु (क्र्यादिगण, परस्मैपद) — लुट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: ॠ धातु (क्र्यादिगण, आत्मनेपद) — लुट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन · कर्मणि/भावे | अरितृ (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन |
🌷 पदार्थः कोश-आधारित
अरिता 📚 ➤ जाना
संस्कृत: गतौ
📚 उमा महाशब्दकोश ५ कोश
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
| अरिता 📚 | f. or अ-रि—त्व, n. enmity | 🔵🟢 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
📚 अमरकोश-सम्बन्धः अमरकोश
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
⚙️ व्याकरणम् स्वचालित
❖ सन्धिः
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
❖ समासः
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
❖ कृदन्तः
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
❖ तद्धितान्तः
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
यह साधन कैसे काम करता है: सब कुछ इसी वेबसाइट के सर्वर पर होता है — कोई बाहरी API/AI नहीं, आपका श्लोक कहीं भेजा या सहेजा नहीं जाता।
पदच्छेद पाणिनीय सन्धि-नियमों के उल्टे प्रयोग से, पदपरिचय लगभग ७.५ लाख शब्द-रूपों व १.२ लाख प्रातिपदिकों के कोश से, अर्थ आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश व अमरकोश से (और बृहद् अर्थ
उमा महाशब्दकोश से — हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम्, शब्दकल्पद्रुम), और अन्वय विभक्ति-क्रम के नियमों से बनता है।
स्वचालित होने से कहीं-कहीं विकल्प गलत चुना जा सकता है (हर पद के "अन्य सम्भावना" देखें);
श्रीमद्भागवत के श्लोकों पर साइट की जाँची हुई टीका दिखती है।
शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (शब्दरूप, धातुरूप, आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश, अमरकोश) · सूत्र-लिंक: लघुसिद्धान्तकौमुदी।