॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: "त्याज्य, निंद्य, प्रशंसा के अयोग्य"
संस्कृत: पर्याय: निकृष्ट, प्रतिकृष्ट, अर्वन्, रेफ, याप्य
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | अवद्यः | अवद्यौ | अवद्याः |
| द्वितीया | अवद्यम् | अवद्यौ | अवद्यान् |
| तृतीया | अवद्येन | अवद्याभ्याम् | अवद्यैः |
| चतुर्थी | अवद्याय | अवद्याभ्याम् | अवद्येभ्यः |
| पञ्चमी | अवद्यात् / अवद्याद् | अवद्याभ्याम् | अवद्येभ्यः |
| षष्ठी | अवद्यस्य | अवद्ययोः | अवद्यानाम् |
| सप्तमी | अवद्ये | अवद्ययोः | अवद्येषु |
| सम्बोधन | हे अवद्य | हे अवद्यौ | हे अवद्याः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| अवद्यः | अवद्य (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: द्या (पुं.) — पञ्चमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: अव + द्यै + अच् | द्या (पुं.) — षष्ठी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: अव + द्यै + अच् |
अवद्यः 📚 ➤ "त्याज्य, निंद्य, प्रशंसा के अयोग्य"
संस्कृत: पर्याय: निकृष्ट, प्रतिकृष्ट, अर्वन्, रेफ, याप्य
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| अवद्य 📚 | अधम । पापी | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| अवद्य |
निकृष्ट/अधम (३.१.५४) — निकृष्ट, प्रतिकृष्ट, अर्व, रेफ, याप्य, अवम, अधम, कुपूय |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड