॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: ध्यान, एकाग्रता, सावधानी
संस्कृत: सावधानता · पर्याय: समाधान, प्रणिधान
व्युत्पत्ति: अव+धा+ल्युट् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | अवधानम् | अवधाने | अवधानानि |
| द्वितीया | अवधानम् | अवधाने | अवधानानि |
| तृतीया | अवधानेन | अवधानाभ्याम् | अवधानैः |
| चतुर्थी | अवधानाय | अवधानाभ्याम् | अवधानेभ्यः |
| पञ्चमी | अवधानात् / अवधानाद् | अवधानाभ्याम् | अवधानेभ्यः |
| षष्ठी | अवधानस्य | अवधानयोः | अवधानानाम् |
| सप्तमी | अवधाने | अवधानयोः | अवधानेषु |
| सम्बोधन | हे अवधान | हे अवधाने | हे अवधानानि |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| अवधान | अवधान (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: धान (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: अव + धन् + घञ् | धान (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: अव + धे + ल्युट् |
अवधान 📚 ➤ ध्यान, एकाग्रता, सावधानी
संस्कृत: सावधानता · पर्याय: समाधान, प्रणिधान
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| अवधान 📚 | मन का योग । चित्त का लगाव । मनोयोग | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| अवधान |
ध्यान/एकाग्रता के नाम (१.५.२) — समाधान, प्रणिधान |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड