॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: विकसना, फल लग जाना (वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद))
संस्कृत: विशरणे
अंग्रेज़ी: to blossom, to bear fruits
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | फलत् / फलद् | फलती | फलन्ति |
| द्वितीया | फलत् / फलद् | फलती | फलन्ति |
| तृतीया | फलता | फलद्भ्याम् | फलद्भिः |
| चतुर्थी | फलते | फलद्भ्याम् | फलद्भ्यः |
| पञ्चमी | फलतः | फलद्भ्याम् | फलद्भ्यः |
| षष्ठी | फलतः | फलतोः | फलताम् |
| सप्तमी | फलति | फलतोः | फलत्सु |
| सम्बोधन | हे फलत् / हे फलद् | हे फलती | हे फलन्ति |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | फलति | फलतः | फलन्ति |
| मध्यम | फलसि | फलथः | फलथ |
| उत्तम | फलामि | फलावः | फलामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: फलति · लिट्: पफाल · लुट्: फलिता · लृट्: फलिष्यति · लोट्: फलतात् · लङ्: अफलत् · विधिलिङ्: फलेत् · आशीर्लिङ्: फल्यात् · लुङ्: अफालीत् · लृङ्: अफलिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: फलन · ण्वुल्: फालकः · तृच्: फलिता · ण्यत्: फाल्यः · तव्य: फलितव्यः · अनीयर्: फलनीयः · क्त: फुल्लः · क्तवतु: फुल्लवान् · शतृ: फलन् · स्य-शतृ: फलिष्यन् · क्त्वा: फलित्वा · ल्यप्: प्रफल्य · तुमुन्: फलितुम् · णमुल्: फालम् · घञ्: फालः · क्तिन्: फल्ति · क्वसु: फेलिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| अस-फलता | समास: अस + फलत् तत्पुरुष/कर्मधारय/बहुव्रीहि — प्रकार अर्थ पर निर्भर अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: फलत् (नपुं.) — तृतीया विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: फल् + शतृ 📚 अन्य सम्भावना: फलत् (पुं.) — तृतीया विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: फल् + शतृ | फलता (स्त्री.) — द्वितीया विभक्ति, बहुवचन |
असफलता 📚अस 📚फलत् ➤ अस (जाना, चमकना, लेना) + फलत् (विकसना, फल लग जाना (वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद)))
संस्कृत: विशरणे
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड