॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: सांत्वना देना, समाधान करना, शांत करना
संस्कृत: सान्त्वप्रयोगे
अंग्रेज़ी: to consolidate, to make happy, to pacify
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लुङ् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अससामत | अससामेताम् | अससामन्त |
| मध्यम | अससामथाः | अससामेथाम् | अससामध्वम् |
| उत्तम | अससामे | अससामावहि | अससामामहि |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: सामयति · लट् (आत्मने.): सामयते · लिट्: सामयाञ्चकार · लिट् (आत्मने.): सामयाञ्चक्रे · लुट्: सामयिता · लुट् (आत्मने.): सामयिता · लृट्: सामयिष्यति · लृट् (आत्मने.): सामयिष्यते · लोट्: सामयतात् · लोट् (आत्मने.): सामयताम् · लङ्: असामयत् · लङ् (आत्मने.): असामयत · विधिलिङ्: सामयेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): सामयेत · आशीर्लिङ्: साम्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): सामयिषीष्ट · लुङ्: अससामत् · लुङ् (आत्मने.): अससामत · लृङ्: असामयिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): असामयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: सामन · ण्वुल्: सामकः · तृच्: सामयिता · यत्: साम्यः · तव्य: सामयितव्यः · अनीयर्: सामनीयः · क्त: सामितः · क्तवतु: सामितवान् · शतृ: सामयन् · स्य-शतृ: सामयिष्यन् · शानच्: सामयमानः · क्त्वा: सामयित्वा · ल्यप्: प्रसाम्य · तुमुन्: सामयितुम् · णमुल्: सामम् · क्तिन्: सान्ति · क्वसु: सामयाम्बभूवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| असामि | साम धातु (चुरादिगण, आत्मनेपद) — लुङ् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन · कर्मणि/भावे 📚 अन्य सम्भावना: अस् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, उत्तम पुरुष, एकवचन | असामि (नपुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन |
असामि 📚 ➤ सांत्वना देना, समाधान करना, शांत करना
संस्कृत: सान्त्वप्रयोगे
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| साम् 📚 | See 1. सामय, p. 1205, col. 1 | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड