🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 07:35:51 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

साम (साम)

चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0420
धात्वर्थ: सान्त्वप्रयोगे — सांत्वना देना, समाधान करना, शांत करना (to consolidate, to make happy, to pacify)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसामयतिसामयतःसामयन्ति
मध्यमसामयसिसामयथःसामयथ
उत्तमसामयामिसामयावःसामयामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसामयतात् / सामयताद् / सामयतुसामयताम्सामयन्तु
मध्यमसामय / सामयतात् / सामयताद्सामयतम्सामयत
उत्तमसामयानिसामयावसामयाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअसामयत् / असामयद्असामयताम्असामयन्
मध्यमअसामयःअसामयतम्असामयत
उत्तमअसामयम्असामयावअसामयाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसामयेत् / सामयेद्सामयेताम्सामयेयुः
मध्यमसामयेःसामयेतम्सामयेत
उत्तमसामयेयम्सामयेवसामयेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसामयिष्यतिसामयिष्यतःसामयिष्यन्ति
मध्यमसामयिष्यसिसामयिष्यथःसामयिष्यथ
उत्तमसामयिष्यामिसामयिष्यावःसामयिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसामयितासामयितारौसामयितारः
मध्यमसामयितासिसामयितास्थःसामयितास्थ
उत्तमसामयितास्मिसामयितास्वःसामयितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसामयाञ्चकार / सामयामास / सामयाम्बभूवसामयाञ्चक्रतुः / सामयामासतुः / सामयाम्बभूवतुःसामयाञ्चक्रुः / सामयामासुः / सामयाम्बभूवुः
मध्यमसामयाञ्चकर्थ / सामयामासिथ / सामयाम्बभूविथसामयाञ्चक्रथुः / सामयामासथुः / सामयाम्बभूवथुःसामयाञ्चक्र / सामयामास / सामयाम्बभूव
उत्तमसामयाञ्चकर / सामयाञ्चकार / सामयामास / सामयाम्बभूवसामयाञ्चकृव / सामयामासिव / सामयाम्बभूविवसामयाञ्चकृम / सामयामासिम / सामयाम्बभूविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअससामत् / अससामद्अससामताम्अससामन्
मध्यमअससामःअससामतम्अससामत
उत्तमअससामम्अससामावअससामाम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमसाम्यात् / साम्याद्साम्यास्ताम्साम्यासुः
मध्यमसाम्याःसाम्यास्तम्साम्यास्त
उत्तमसाम्यासम्साम्यास्वसाम्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअसामयिष्यत् / असामयिष्यद्असामयिष्यताम्असामयिष्यन्
मध्यमअसामयिष्यःअसामयिष्यतम्असामयिष्यत
उत्तमअसामयिष्यम्असामयिष्यावअसामयिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें