🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 04:19:21 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

नी (णीञ्)

भ्वादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 01.1049
धात्वर्थ: प्रापणे — प्राप्त होना, ले जाना, पाना (to obtain, to carry, to take)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमनयतिनयतःनयन्ति
मध्यमनयसिनयथःनयथ
उत्तमनयामिनयावःनयामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमनयतात् / नयताद् / नयतुनयताम्नयन्तु
मध्यमनय / नयतात् / नयताद्नयतम्नयत
उत्तमनयानिनयावनयाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअनयत् / अनयद्अनयताम्अनयन्
मध्यमअनयःअनयतम्अनयत
उत्तमअनयम्अनयावअनयाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमनयेत् / नयेद्नयेताम्नयेयुः
मध्यमनयेःनयेतम्नयेत
उत्तमनयेयम्नयेवनयेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमनेष्यतिनेष्यतःनेष्यन्ति
मध्यमनेष्यसिनेष्यथःनेष्यथ
उत्तमनेष्यामिनेष्यावःनेष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमनेतानेतारौनेतारः
मध्यमनेतासिनेतास्थःनेतास्थ
उत्तमनेतास्मिनेतास्वःनेतास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमनिनायनिन्यतुःनिन्युः
मध्यमनिनयिथ / निनेथनिन्यथुःनिन्य
उत्तमनिनय / निनायनिन्यिवनिन्यिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअनैषीत् / अनैषीद्अनैष्टाम्अनैषुः
मध्यमअनैषीःअनैष्टम्अनैष्ट
उत्तमअनैषम्अनैष्वअनैष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमनीयात् / नीयाद्नीयास्ताम्नीयासुः
मध्यमनीयाःनीयास्तम्नीयास्त
उत्तमनीयासम्नीयास्वनीयास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअनेष्यत् / अनेष्यद्अनेष्यताम्अनेष्यन्
मध्यमअनेष्यःअनेष्यतम्अनेष्यत
उत्तमअनेष्यम्अनेष्यावअनेष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें