२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
हस् (हसेँ)
भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.0822
धात्वर्थ: हसने — हसना (to laugh,to smile,to joke, to ridicule)
कर्तरि — परस्मैपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम हसति हसतः हसन्ति मध्यम हससि हसथः हसथ उत्तम हसामि हसावः हसामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम हसतात् / हसताद् / हसतु हसताम् हसन्तु मध्यम हस / हसतात् / हसताद् हसतम् हसत उत्तम हसानि हसाव हसाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अहसत् / अहसद् अहसताम् अहसन् मध्यम अहसः अहसतम् अहसत उत्तम अहसम् अहसाव अहसाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम हसेत् / हसेद् हसेताम् हसेयुः मध्यम हसेः हसेतम् हसेत उत्तम हसेयम् हसेव हसेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम हसिष्यति हसिष्यतः हसिष्यन्ति मध्यम हसिष्यसि हसिष्यथः हसिष्यथ उत्तम हसिष्यामि हसिष्यावः हसिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम हसिता हसितारौ हसितारः मध्यम हसितासि हसितास्थः हसितास्थ उत्तम हसितास्मि हसितास्वः हसितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम जहास जहसतुः जहसुः मध्यम जहसिथ जहसथुः जहस उत्तम जहस / जहास जहसिव जहसिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अहसीत् / अहसीद् अहसिष्टाम् अहसिषुः मध्यम अहसीः अहसिष्टम् अहसिष्ट उत्तम अहसिषम् अहसिष्व अहसिष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम हस्यात् / हस्याद् हस्यास्ताम् हस्यासुः मध्यम हस्याः हस्यास्तम् हस्यास्त उत्तम हस्यासम् हस्यास्व हस्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अहसिष्यत् / अहसिष्यद् अहसिष्यताम् अहसिष्यन् मध्यम अहसिष्यः अहसिष्यतम् अहसिष्यत उत्तम अहसिष्यम् अहसिष्याव अहसिष्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम हस्यते हस्येते हस्यन्ते मध्यम हस्यसे हस्येथे हस्यध्वे उत्तम हस्ये हस्यावहे हस्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम हस्यताम् हस्येताम् हस्यन्ताम् मध्यम हस्यस्व हस्येथाम् हस्यध्वम् उत्तम हस्यै हस्यावहै हस्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अहस्यत अहस्येताम् अहस्यन्त मध्यम अहस्यथाः अहस्येथाम् अहस्यध्वम् उत्तम अहस्ये अहस्यावहि अहस्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम हस्येत हस्येयाताम् हस्येरन् मध्यम हस्येथाः हस्येयाथाम् हस्येध्वम् उत्तम हस्येय हस्येवहि हस्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम हसिष्यते हसिष्येते हसिष्यन्ते मध्यम हसिष्यसे हसिष्येथे हसिष्यध्वे उत्तम हसिष्ये हसिष्यावहे हसिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त हसन — — हसनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त हासक हासकः हासिका हासकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त हसितृ हसिता हसित्री हसितृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त हास्य हास्यः हास्या हास्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) हसितव्य हसितव्यः हसितव्या हसितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त हसनीय हसनीयः हसनीया हसनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) हसित हसितः हसिता हसितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) हसितवत् हसितवान् हसितवती हसितवत् / हसितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) हसत् हसन् हसन्ती हसत् / हसद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त हसिष्यत् हसिष्यन् हसिष्यती / हसिष्यन्ती हसिष्यत् / हसिष्यद्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) हसित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रहस्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) हसितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय हासम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त हास हासः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त हस्ति — हस्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त जहस्वस् जहस्वान् जहसुषी जहस्वत् / जहस्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।