२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
रुध् (रुधिँर्)
रुधादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 07.0001
धात्वर्थ: आवरणे — रोकना, घेर लेना, घेरना (to obstruct, to surround, to besiege, to enclose, to obscure)
कर्तरि — परस्मैपद कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रुणद्धि रुन्द्धः / रुन्धः रुन्धन्ति मध्यम रुणत्सि रुन्द्धः / रुन्धः रुन्द्ध / रुन्ध उत्तम रुणध्मि रुन्ध्वः रुन्ध्मः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रुणद्धु / रुन्द्धात् / रुन्द्धाद् / रुन्धात् / रुन्धाद् रुन्द्धाम् / रुन्धाम् रुन्धन्तु मध्यम रुन्द्धात् / रुन्द्धाद् / रुन्द्धि / रुन्धात् / रुन्धाद् / रुन्धि रुन्द्धम् / रुन्धम् रुन्द्ध / रुन्ध उत्तम रुणधानि रुणधाव रुणधाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अरुणत् / अरुणद् अरुन्द्धाम् / अरुन्धाम् अरुन्धन् मध्यम अरुणः / अरुणत् / अरुणद् अरुन्द्धम् / अरुन्धम् अरुन्द्ध / अरुन्ध उत्तम अरुणधम् अरुन्ध्व अरुन्ध्म
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रुन्ध्यात् / रुन्ध्याद् रुन्ध्याताम् रुन्ध्युः मध्यम रुन्ध्याः रुन्ध्यातम् रुन्ध्यात उत्तम रुन्ध्याम् रुन्ध्याव रुन्ध्याम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रोत्स्यति रोत्स्यतः रोत्स्यन्ति मध्यम रोत्स्यसि रोत्स्यथः रोत्स्यथ उत्तम रोत्स्यामि रोत्स्यावः रोत्स्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रोद्धा रोद्धारौ रोद्धारः मध्यम रोद्धासि रोद्धास्थः रोद्धास्थ उत्तम रोद्धास्मि रोद्धास्वः रोद्धास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रुरोध रुरुधतुः रुरुधुः मध्यम रुरोधिथ रुरुधथुः रुरुध उत्तम रुरोध रुरुधिव रुरुधिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अरुधत् / अरुधद् / अरौत्सीत् / अरौत्सीद् अरुधताम् / अरौद्धाम् अरुधन् / अरौत्सुः मध्यम अरुधः / अरौत्सीः अरुधतम् / अरौद्धम् अरुधत / अरौद्ध उत्तम अरुधम् / अरौत्सम् अरुधाव / अरौत्स्व अरुधाम / अरौत्स्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रुध्यात् / रुध्याद् रुध्यास्ताम् रुध्यासुः मध्यम रुध्याः रुध्यास्तम् रुध्यास्त उत्तम रुध्यासम् रुध्यास्व रुध्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अरोत्स्यत् / अरोत्स्यद् अरोत्स्यताम् अरोत्स्यन् मध्यम अरोत्स्यः अरोत्स्यतम् अरोत्स्यत उत्तम अरोत्स्यम् अरोत्स्याव अरोत्स्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रुन्द्धे / रुन्धे रुन्धाते रुन्धते मध्यम रुन्त्से रुन्धाथे रुन्द्ध्वे / रुन्ध्वे उत्तम रुन्धे रुन्ध्वहे रुन्ध्महे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रुन्द्धाम् / रुन्धाम् रुन्धाताम् रुन्धताम् मध्यम रुन्त्स्व रुन्धाथाम् रुन्द्ध्वम् / रुन्ध्वम् उत्तम रुणधै रुणधावहै रुणधामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अरुन्द्ध / अरुन्ध अरुन्धाताम् अरुन्धत मध्यम अरुन्द्धाः / अरुन्धाः अरुन्धाथाम् अरुन्द्ध्वम् / अरुन्ध्वम् उत्तम अरुन्धि अरुन्ध्वहि अरुन्ध्महि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रुन्धीत रुन्धीयाताम् रुन्धीरन् मध्यम रुन्धीथाः रुन्धीयाथाम् रुन्धीध्वम् उत्तम रुन्धीय रुन्धीवहि रुन्धीमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रोत्स्यते रोत्स्येते रोत्स्यन्ते मध्यम रोत्स्यसे रोत्स्येथे रोत्स्यध्वे उत्तम रोत्स्ये रोत्स्यावहे रोत्स्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रोद्धा रोद्धारौ रोद्धारः मध्यम रोद्धासे रोद्धासाथे रोद्धाध्वे उत्तम रोद्धाहे रोद्धास्वहे रोद्धास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रुरुधे रुरुधाते रुरुधिरे मध्यम रुरुधिषे रुरुधाथे रुरुधिध्वे उत्तम रुरुधे रुरुधिवहे रुरुधिमहे
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अरुद्ध अरुत्साताम् अरुत्सत मध्यम अरुद्धाः अरुत्साथाम् अरुद्ध्वम् उत्तम अरुत्सि अरुत्स्वहि अरुत्स्महि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रुत्सीष्ट रुत्सीयास्ताम् रुत्सीरन् मध्यम रुत्सीष्ठाः रुत्सीयास्थाम् रुत्सीध्वम् उत्तम रुत्सीय रुत्सीवहि रुत्सीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अरोत्स्यत अरोत्स्येताम् अरोत्स्यन्त मध्यम अरोत्स्यथाः अरोत्स्येथाम् अरोत्स्यध्वम् उत्तम अरोत्स्ये अरोत्स्यावहि अरोत्स्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रुध्यते रुध्येते रुध्यन्ते मध्यम रुध्यसे रुध्येथे रुध्यध्वे उत्तम रुध्ये रुध्यावहे रुध्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रुध्यताम् रुध्येताम् रुध्यन्ताम् मध्यम रुध्यस्व रुध्येथाम् रुध्यध्वम् उत्तम रुध्यै रुध्यावहै रुध्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अरुध्यत अरुध्येताम् अरुध्यन्त मध्यम अरुध्यथाः अरुध्येथाम् अरुध्यध्वम् उत्तम अरुध्ये अरुध्यावहि अरुध्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रुध्येत रुध्येयाताम् रुध्येरन् मध्यम रुध्येथाः रुध्येयाथाम् रुध्येध्वम् उत्तम रुध्येय रुध्येवहि रुध्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम रोत्स्यते रोत्स्येते रोत्स्यन्ते मध्यम रोत्स्यसे रोत्स्येथे रोत्स्यध्वे उत्तम रोत्स्ये रोत्स्यावहे रोत्स्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त रोधन — — रोधनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त रोधक रोधकः रोधिका रोधकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त रोद्धृ रोद्धा रोद्ध्री रोद्धृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त रोध्य रोध्यः रोध्या रोध्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) रोद्धव्य रोद्धव्यः रोद्धव्या रोद्धव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त रोधनीय रोधनीयः रोधनीया रोधनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) रुद्ध रुद्धः रुद्धा रुद्धम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) रुद्धवत् रुद्धवान् रुद्धवती रुद्धवत् / रुद्धवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) रुन्धत् रुन्धन् रुन्धती रुन्धत् / रुन्धद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त रोत्स्यत् रोत्स्यन् रोत्स्यती / रोत्स्यन्ती रोत्स्यत् / रोत्स्यद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) रुन्धान रुन्धानः रुन्धाना रुन्धानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) रुद्ध्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्ररुध्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) रोद्धुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय रोधम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त रोध रोधः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त रुद्धि — रुद्धिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त रुरुध्वस् रुरुध्वान् रुरुधुषी रुरुध्वत् / रुरुध्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।