२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
दा (डुदाञ्)
जुहोत्यादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 03.0010
धात्वर्थ: दाने — देना, सौंपना (to give, to provide, to donate, to handover)
कर्तरि — परस्मैपद कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ददाति दत्तः ददति मध्यम ददासि दत्थः दत्थ उत्तम ददामि दद्वः दद्मः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दत्तात् / दत्ताद् / ददातु दत्ताम् ददतु मध्यम दत्तात् / दत्ताद् / देहि दत्तम् दत्त उत्तम ददानि ददाव ददाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अददात् / अददाद् अदत्ताम् अददुः मध्यम अददाः अदत्तम् अदत्त उत्तम अददाम् अदद्व अदद्म
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दद्यात् / दद्याद् दद्याताम् दद्युः मध्यम दद्याः दद्यातम् दद्यात उत्तम दद्याम् दद्याव दद्याम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दास्यति दास्यतः दास्यन्ति मध्यम दास्यसि दास्यथः दास्यथ उत्तम दास्यामि दास्यावः दास्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दाता दातारौ दातारः मध्यम दातासि दातास्थः दातास्थ उत्तम दातास्मि दातास्वः दातास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ददौ ददतुः ददुः मध्यम ददाथ / ददिथ ददथुः दद उत्तम ददौ ददिव ददिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदात् / अदाद् अदाताम् अदुः मध्यम अदाः अदातम् अदात उत्तम अदाम् अदाव अदाम
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम देयात् / देयाद् देयास्ताम् देयासुः मध्यम देयाः देयास्तम् देयास्त उत्तम देयासम् देयास्व देयास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदास्यत् / अदास्यद् अदास्यताम् अदास्यन् मध्यम अदास्यः अदास्यतम् अदास्यत उत्तम अदास्यम् अदास्याव अदास्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दत्ते ददाते ददते मध्यम दत्से ददाथे दद्ध्वे उत्तम ददे दद्वहे दद्महे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दत्ताम् ददाताम् ददताम् मध्यम दत्स्व ददाथाम् दद्ध्वम् उत्तम ददै ददावहै ददामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदत्त अददाताम् अददत मध्यम अदत्थाः अददाथाम् अदद्ध्वम् उत्तम अददि अदद्वहि अदद्महि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ददीत ददीयाताम् ददीरन् मध्यम ददीथाः ददीयाथाम् ददीध्वम् उत्तम ददीय ददीवहि ददीमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दास्यते दास्येते दास्यन्ते मध्यम दास्यसे दास्येथे दास्यध्वे उत्तम दास्ये दास्यावहे दास्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दाता दातारौ दातारः मध्यम दातासे दातासाथे दाताध्वे उत्तम दाताहे दातास्वहे दातास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ददे ददाते ददिरे मध्यम ददिषे ददाथे ददिध्वे उत्तम ददे ददिवहे ददिमहे
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदित अदिषाताम् अदिषत मध्यम अदिथाः अदिषाथाम् अदिढ्वम् उत्तम अदिषि अदिष्वहि अदिष्महि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दासीष्ट दासीयास्ताम् दासीरन् मध्यम दासीष्ठाः दासीयास्थाम् दासीध्वम् उत्तम दासीय दासीवहि दासीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदास्यत अदास्येताम् अदास्यन्त मध्यम अदास्यथाः अदास्येथाम् अदास्यध्वम् उत्तम अदास्ये अदास्यावहि अदास्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दीयते दीयेते दीयन्ते मध्यम दीयसे दीयेथे दीयध्वे उत्तम दीये दीयावहे दीयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दीयताम् दीयेताम् दीयन्ताम् मध्यम दीयस्व दीयेथाम् दीयध्वम् उत्तम दीयै दीयावहै दीयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अदीयत अदीयेताम् अदीयन्त मध्यम अदीयथाः अदीयेथाम् अदीयध्वम् उत्तम अदीये अदीयावहि अदीयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दीयेत दीयेयाताम् दीयेरन् मध्यम दीयेथाः दीयेयाथाम् दीयेध्वम् उत्तम दीयेय दीयेवहि दीयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम दायिष्यते / दास्यते दायिष्येते / दास्येते दायिष्यन्ते / दास्यन्ते मध्यम दायिष्यसे / दास्यसे दायिष्येथे / दास्येथे दायिष्यध्वे / दास्यध्वे उत्तम दायिष्ये / दास्ये दायिष्यावहे / दास्यावहे दायिष्यामहे / दास्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त दान — — दानम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त दायक दायकः दायिका दायकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त दातृ दाता दात्री दातृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त देय देयः देया देयम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) दातव्य दातव्यः दातव्या दातव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त दानीय दानीयः दानीया दानीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) दत्त दत्तः दत्ता दत्तम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) दत्तवत् दत्तवान् दत्तवती दत्तवत् / दत्तवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) ददत् ददत् / ददद् ददती ददत् / ददद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त दास्यत् दास्यन् दास्यती / दास्यन्ती दास्यत् / दास्यद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) ददान ददानः ददाना ददानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) दत्त्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रदाय — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) दातुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय दायम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त दाय दायः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त दत्ति — दत्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त ददिवस् ददिवान् ददुषी ददिवत् / ददिवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।