२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
ज्ञा (ज्ञा)
क्र्यादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 09.0043
धात्वर्थ: अवबोधने — जानना, समझना (to know, to realize, to understand)
कर्तरि — परस्मैपद कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम जानाति जानीतः जानन्ति मध्यम जानासि जानीथः जानीथ उत्तम जानामि जानीवः जानीमः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम जानातु / जानीतात् / जानीताद् जानीताम् जानन्तु मध्यम जानीतात् / जानीताद् / जानीहि जानीतम् जानीत उत्तम जानानि जानाव जानाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अजानात् / अजानाद् अजानीताम् अजानन् मध्यम अजानाः अजानीतम् अजानीत उत्तम अजानाम् अजानीव अजानीम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम जानीयात् / जानीयाद् जानीयाताम् जानीयुः मध्यम जानीयाः जानीयातम् जानीयात उत्तम जानीयाम् जानीयाव जानीयाम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ज्ञास्यति ज्ञास्यतः ज्ञास्यन्ति मध्यम ज्ञास्यसि ज्ञास्यथः ज्ञास्यथ उत्तम ज्ञास्यामि ज्ञास्यावः ज्ञास्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ज्ञाता ज्ञातारौ ज्ञातारः मध्यम ज्ञातासि ज्ञातास्थः ज्ञातास्थ उत्तम ज्ञातास्मि ज्ञातास्वः ज्ञातास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम जज्ञौ जज्ञतुः जज्ञुः मध्यम जज्ञाथ / जज्ञिथ जज्ञथुः जज्ञ उत्तम जज्ञौ जज्ञिव जज्ञिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अज्ञासीत् / अज्ञासीद् अज्ञासिष्टाम् अज्ञासिषुः मध्यम अज्ञासीः अज्ञासिष्टम् अज्ञासिष्ट उत्तम अज्ञासिषम् अज्ञासिष्व अज्ञासिष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ज्ञायात् / ज्ञायाद् / ज्ञेयात् / ज्ञेयाद् ज्ञायास्ताम् / ज्ञेयास्ताम् ज्ञायासुः / ज्ञेयासुः मध्यम ज्ञायाः / ज्ञेयाः ज्ञायास्तम् / ज्ञेयास्तम् ज्ञायास्त / ज्ञेयास्त उत्तम ज्ञायासम् / ज्ञेयासम् ज्ञायास्व / ज्ञेयास्व ज्ञायास्म / ज्ञेयास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अज्ञास्यत् / अज्ञास्यद् अज्ञास्यताम् अज्ञास्यन् मध्यम अज्ञास्यः अज्ञास्यतम् अज्ञास्यत उत्तम अज्ञास्यम् अज्ञास्याव अज्ञास्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम जानीते जानाते जानते मध्यम जानीषे जानाथे जानीध्वे उत्तम जाने जानीवहे जानीमहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम जानीताम् जानाताम् जानताम् मध्यम जानीष्व जानाथाम् जानीध्वम् उत्तम जानै जानावहै जानामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अजानीत अजानाताम् अजानत मध्यम अजानीथाः अजानाथाम् अजानीध्वम् उत्तम अजानि अजानीवहि अजानीमहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम जानीत जानीयाताम् जानीरन् मध्यम जानीथाः जानीयाथाम् जानीध्वम् उत्तम जानीय जानीवहि जानीमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ज्ञास्यते ज्ञास्येते ज्ञास्यन्ते मध्यम ज्ञास्यसे ज्ञास्येथे ज्ञास्यध्वे उत्तम ज्ञास्ये ज्ञास्यावहे ज्ञास्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ज्ञाता ज्ञातारौ ज्ञातारः मध्यम ज्ञातासे ज्ञातासाथे ज्ञाताध्वे उत्तम ज्ञाताहे ज्ञातास्वहे ज्ञातास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम जज्ञे जज्ञाते जज्ञिरे मध्यम जज्ञिषे जज्ञाथे जज्ञिध्वे उत्तम जज्ञे जज्ञिवहे जज्ञिमहे
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अज्ञास्त अज्ञासाताम् अज्ञासत मध्यम अज्ञास्थाः अज्ञासाथाम् अज्ञाध्वम् उत्तम अज्ञासि अज्ञास्वहि अज्ञास्महि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ज्ञासीष्ट ज्ञासीयास्ताम् ज्ञासीरन् मध्यम ज्ञासीष्ठाः ज्ञासीयास्थाम् ज्ञासीध्वम् उत्तम ज्ञासीय ज्ञासीवहि ज्ञासीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अज्ञास्यत अज्ञास्येताम् अज्ञास्यन्त मध्यम अज्ञास्यथाः अज्ञास्येथाम् अज्ञास्यध्वम् उत्तम अज्ञास्ये अज्ञास्यावहि अज्ञास्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ज्ञायते ज्ञायेते ज्ञायन्ते मध्यम ज्ञायसे ज्ञायेथे ज्ञायध्वे उत्तम ज्ञाये ज्ञायावहे ज्ञायामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ज्ञायताम् ज्ञायेताम् ज्ञायन्ताम् मध्यम ज्ञायस्व ज्ञायेथाम् ज्ञायध्वम् उत्तम ज्ञायै ज्ञायावहै ज्ञायामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अज्ञायत अज्ञायेताम् अज्ञायन्त मध्यम अज्ञायथाः अज्ञायेथाम् अज्ञायध्वम् उत्तम अज्ञाये अज्ञायावहि अज्ञायामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ज्ञायेत ज्ञायेयाताम् ज्ञायेरन् मध्यम ज्ञायेथाः ज्ञायेयाथाम् ज्ञायेध्वम् उत्तम ज्ञायेय ज्ञायेवहि ज्ञायेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ज्ञायिष्यते / ज्ञास्यते ज्ञायिष्येते / ज्ञास्येते ज्ञायिष्यन्ते / ज्ञास्यन्ते मध्यम ज्ञायिष्यसे / ज्ञास्यसे ज्ञायिष्येथे / ज्ञास्येथे ज्ञायिष्यध्वे / ज्ञास्यध्वे उत्तम ज्ञायिष्ये / ज्ञास्ये ज्ञायिष्यावहे / ज्ञास्यावहे ज्ञायिष्यामहे / ज्ञास्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त ज्ञान — — ज्ञानम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त ज्ञायक ज्ञायकः ज्ञायिका ज्ञायकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त ज्ञातृ ज्ञाता ज्ञात्री ज्ञातृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त ज्ञेय ज्ञेयः ज्ञेया ज्ञेयम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) ज्ञातव्य ज्ञातव्यः ज्ञातव्या ज्ञातव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त ज्ञानीय ज्ञानीयः ज्ञानीया ज्ञानीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) ज्ञात ज्ञातः ज्ञाता ज्ञातम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) ज्ञातवत् ज्ञातवान् ज्ञातवती ज्ञातवत् / ज्ञातवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) जानत् जानन् जानती जानत् / जानद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त ज्ञास्यत् ज्ञास्यन् ज्ञास्यती / ज्ञास्यन्ती ज्ञास्यत् / ज्ञास्यद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) जानान जानानः जानाना जानानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) ज्ञात्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रज्ञाय — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) ज्ञातुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय ज्ञायम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त ज्ञाय ज्ञायः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त ज्ञाति — ज्ञातिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त जज्ञिवस् जज्ञिवान् जज्ञुषी जज्ञिवत् / जज्ञिवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।