२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
नृत् (नृतीँ)
दिवादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 04.0010
धात्वर्थ: गात्रविक्षेपे — नाचना, नृत्य करना (to dance,to gesticulate, to enact)
कर्तरि — परस्मैपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम नृत्यति नृत्यतः नृत्यन्ति मध्यम नृत्यसि नृत्यथः नृत्यथ उत्तम नृत्यामि नृत्यावः नृत्यामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम नृत्यतात् / नृत्यताद् / नृत्यतु नृत्यताम् नृत्यन्तु मध्यम नृत्य / नृत्यतात् / नृत्यताद् नृत्यतम् नृत्यत उत्तम नृत्यानि नृत्याव नृत्याम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अनृत्यत् / अनृत्यद् अनृत्यताम् अनृत्यन् मध्यम अनृत्यः अनृत्यतम् अनृत्यत उत्तम अनृत्यम् अनृत्याव अनृत्याम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम नृत्येत् / नृत्येद् नृत्येताम् नृत्येयुः मध्यम नृत्येः नृत्येतम् नृत्येत उत्तम नृत्येयम् नृत्येव नृत्येम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम नर्तिष्यति / नर्त्स्यति नर्तिष्यतः / नर्त्स्यतः नर्तिष्यन्ति / नर्त्स्यन्ति मध्यम नर्तिष्यसि / नर्त्स्यसि नर्तिष्यथः / नर्त्स्यथः नर्तिष्यथ / नर्त्स्यथ उत्तम नर्तिष्यामि / नर्त्स्यामि नर्तिष्यावः / नर्त्स्यावः नर्तिष्यामः / नर्त्स्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम नर्तिता नर्तितारौ नर्तितारः मध्यम नर्तितासि नर्तितास्थः नर्तितास्थ उत्तम नर्तितास्मि नर्तितास्वः नर्तितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ननर्त ननृततुः ननृतुः मध्यम ननर्तिथ ननृतथुः ननृत उत्तम ननर्त ननृतिव ननृतिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अनर्तीत् / अनर्तीद् अनर्तिष्टाम् अनर्तिषुः मध्यम अनर्तीः अनर्तिष्टम् अनर्तिष्ट उत्तम अनर्तिषम् अनर्तिष्व अनर्तिष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम नृत्यात् / नृत्याद् नृत्यास्ताम् नृत्यासुः मध्यम नृत्याः नृत्यास्तम् नृत्यास्त उत्तम नृत्यासम् नृत्यास्व नृत्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अनर्तिष्यत् / अनर्तिष्यद् / अनर्त्स्यत् / अनर्त्स्यद् अनर्तिष्यताम् / अनर्त्स्यताम् अनर्तिष्यन् / अनर्त्स्यन् मध्यम अनर्तिष्यः / अनर्त्स्यः अनर्तिष्यतम् / अनर्त्स्यतम् अनर्तिष्यत / अनर्त्स्यत उत्तम अनर्तिष्यम् / अनर्त्स्यम् अनर्तिष्याव / अनर्त्स्याव अनर्तिष्याम / अनर्त्स्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम नृत्यते नृत्येते नृत्यन्ते मध्यम नृत्यसे नृत्येथे नृत्यध्वे उत्तम नृत्ये नृत्यावहे नृत्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम नृत्यताम् नृत्येताम् नृत्यन्ताम् मध्यम नृत्यस्व नृत्येथाम् नृत्यध्वम् उत्तम नृत्यै नृत्यावहै नृत्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अनृत्यत अनृत्येताम् अनृत्यन्त मध्यम अनृत्यथाः अनृत्येथाम् अनृत्यध्वम् उत्तम अनृत्ये अनृत्यावहि अनृत्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम नृत्येत नृत्येयाताम् नृत्येरन् मध्यम नृत्येथाः नृत्येयाथाम् नृत्येध्वम् उत्तम नृत्येय नृत्येवहि नृत्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम नर्तिष्यते / नर्त्स्यते नर्तिष्येते / नर्त्स्येते नर्तिष्यन्ते / नर्त्स्यन्ते मध्यम नर्तिष्यसे / नर्त्स्यसे नर्तिष्येथे / नर्त्स्येथे नर्तिष्यध्वे / नर्त्स्यध्वे उत्तम नर्तिष्ये / नर्त्स्ये नर्तिष्यावहे / नर्त्स्यावहे नर्तिष्यामहे / नर्त्स्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त नर्तन — — नर्तनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त नर्तक नर्तकः नर्तिका नर्तकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त नर्तितृ नर्तिता नर्तित्री नर्तितृ
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) नर्तितव्य नर्तितव्यः नर्तितव्या नर्तितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त नर्तनीय नर्तनीयः नर्तनीया नर्तनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) नृत्त नृत्तः नृत्ता नृत्तम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) नृत्तवत् नृत्तवान् नृत्तवती नृत्तवत् / नृत्तवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) नृत्यत् नृत्यन् नृत्यन्ती नृत्यत् / नृत्यद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त नर्त्स्यत् नर्त्स्यन् नर्त्स्यती / नर्त्स्यन्ती नर्त्स्यत् / नर्त्स्यद्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) नर्तित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रनृत्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) नर्तितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय नर्तम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त नर्त नर्तः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त नृत्ति — नृत्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त ननृत्वस् ननृत्वान् ननृतुषी ननृत्वत् / ननृत्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।