🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 04:19:23 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

वद् (वदँ)

भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.1164
धात्वर्थ: व्यक्तायां वाचि — कहना, स्पष्ट बोलना (to talk, to speak, to tell, to describe, to inform, to explain to utter, to communicate)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवदतिवदतःवदन्ति
मध्यमवदसिवदथःवदथ
उत्तमवदामिवदावःवदामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवदतात् / वदताद् / वदतुवदताम्वदन्तु
मध्यमवद / वदतात् / वदताद्वदतम्वदत
उत्तमवदानिवदाववदाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअवदत् / अवदद्अवदताम्अवदन्
मध्यमअवदःअवदतम्अवदत
उत्तमअवदम्अवदावअवदाम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवदेत् / वदेद्वदेताम्वदेयुः
मध्यमवदेःवदेतम्वदेत
उत्तमवदेयम्वदेववदेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवदिष्यतिवदिष्यतःवदिष्यन्ति
मध्यमवदिष्यसिवदिष्यथःवदिष्यथ
उत्तमवदिष्यामिवदिष्यावःवदिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमवदितावदितारौवदितारः
मध्यमवदितासिवदितास्थःवदितास्थ
उत्तमवदितास्मिवदितास्वःवदितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमउवादऊदतुःऊदुः
मध्यमउवदिथऊदथुःऊद
उत्तमउवद / उवादऊदिवऊदिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअवादीत् / अवादीद्अवादिष्टाम्अवादिषुः
मध्यमअवादीःअवादिष्टम्अवादिष्ट
उत्तमअवादिषम्अवादिष्वअवादिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमउद्यात् / उद्याद्उद्यास्ताम्उद्यासुः
मध्यमउद्याःउद्यास्तम्उद्यास्त
उत्तमउद्यासम्उद्यास्वउद्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअवदिष्यत् / अवदिष्यद्अवदिष्यताम्अवदिष्यन्
मध्यमअवदिष्यःअवदिष्यतम्अवदिष्यत
उत्तमअवदिष्यम्अवदिष्यावअवदिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें