२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें
वद् (वदँ)
भ्वादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 01.1164
धात्वर्थ: व्यक्तायां वाचि — कहना, स्पष्ट बोलना (to talk, to speak, to tell, to describe, to inform, to explain to utter, to communicate)
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
वदति
वदतः
वदन्ति
मध्यम
वदसि
वदथः
वदथ
उत्तम
वदामि
वदावः
वदामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
वदतात् / वदताद् / वदतु
वदताम्
वदन्तु
मध्यम
वद / वदतात् / वदताद्
वदतम्
वदत
उत्तम
वदानि
वदाव
वदाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अवदत् / अवदद्
अवदताम्
अवदन्
मध्यम
अवदः
अवदतम्
अवदत
उत्तम
अवदम्
अवदाव
अवदाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
वदेत् / वदेद्
वदेताम्
वदेयुः
मध्यम
वदेः
वदेतम्
वदेत
उत्तम
वदेयम्
वदेव
वदेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
वदिष्यति
वदिष्यतः
वदिष्यन्ति
मध्यम
वदिष्यसि
वदिष्यथः
वदिष्यथ
उत्तम
वदिष्यामि
वदिष्यावः
वदिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
वदिता
वदितारौ
वदितारः
मध्यम
वदितासि
वदितास्थः
वदितास्थ
उत्तम
वदितास्मि
वदितास्वः
वदितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
उवाद
ऊदतुः
ऊदुः
मध्यम
उवदिथ
ऊदथुः
ऊद
उत्तम
उवद / उवाद
ऊदिव
ऊदिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अवादीत् / अवादीद्
अवादिष्टाम्
अवादिषुः
मध्यम
अवादीः
अवादिष्टम्
अवादिष्ट
उत्तम
अवादिषम्
अवादिष्व
अवादिष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
उद्यात् / उद्याद्
उद्यास्ताम्
उद्यासुः
मध्यम
उद्याः
उद्यास्तम्
उद्यास्त
उत्तम
उद्यासम्
उद्यास्व
उद्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अवदिष्यत् / अवदिष्यद्
अवदिष्यताम्
अवदिष्यन्
मध्यम
अवदिष्यः
अवदिष्यतम्
अवदिष्यत
उत्तम
अवदिष्यम्
अवदिष्याव
अवदिष्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
वदते
वदेते
वदन्ते
मध्यम
वदसे
वदेथे
वदध्वे
उत्तम
वदे
वदावहे
वदामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
वदताम्
वदेताम्
वदन्ताम्
मध्यम
वदस्व
वदेथाम्
वदध्वम्
उत्तम
वदै
वदावहै
वदामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अवदत
अवदेताम्
अवदन्त
मध्यम
अवदथाः
अवदेथाम्
अवदध्वम्
उत्तम
अवदे
अवदावहि
अवदामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
वदेत
वदेयाताम्
वदेरन्
मध्यम
वदेथाः
वदेयाथाम्
वदेध्वम्
उत्तम
वदेय
वदेवहि
वदेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
वदिष्यते
वदिष्येते
वदिष्यन्ते
मध्यम
वदिष्यसे
वदिष्येथे
वदिष्यध्वे
उत्तम
वदिष्ये
वदिष्यावहे
वदिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
वदिता
वदितारौ
वदितारः
मध्यम
वदितासे
वदितासाथे
वदिताध्वे
उत्तम
वदिताहे
वदितास्वहे
वदितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
ऊदे
ऊदाते
ऊदिरे
मध्यम
ऊदिषे
ऊदाथे
ऊदिध्वे
उत्तम
ऊदे
ऊदिवहे
ऊदिमहे
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अवदिष्ट
अवदिषाताम्
अवदिषत
मध्यम
अवदिष्ठाः
अवदिषाथाम्
अवदिध्वम्
उत्तम
अवदिषि
अवदिष्वहि
अवदिष्महि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
वदिषीष्ट
वदिषीयास्ताम्
वदिषीरन्
मध्यम
वदिषीष्ठाः
वदिषीयास्थाम्
वदिषीध्वम्
उत्तम
वदिषीय
वदिषीवहि
वदिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अवदिष्यत
अवदिष्येताम्
अवदिष्यन्त
मध्यम
अवदिष्यथाः
अवदिष्येथाम्
अवदिष्यध्वम्
उत्तम
अवदिष्ये
अवदिष्यावहि
अवदिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
उद्यते
उद्येते
उद्यन्ते
मध्यम
उद्यसे
उद्येथे
उद्यध्वे
उत्तम
उद्ये
उद्यावहे
उद्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
उद्यताम्
उद्येताम्
उद्यन्ताम्
मध्यम
उद्यस्व
उद्येथाम्
उद्यध्वम्
उत्तम
उद्यै
उद्यावहै
उद्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
औद्यत
औद्येताम्
औद्यन्त
मध्यम
औद्यथाः
औद्येथाम्
औद्यध्वम्
उत्तम
औद्ये
औद्यावहि
औद्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
उद्येत
उद्येयाताम्
उद्येरन्
मध्यम
उद्येथाः
उद्येयाथाम्
उद्येध्वम्
उत्तम
उद्येय
उद्येवहि
उद्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
वदिष्यते
वदिष्येते
वदिष्यन्ते
मध्यम
वदिष्यसे
वदिष्येथे
वदिष्यध्वे
उत्तम
वदिष्ये
वदिष्यावहे
वदिष्यामहे
प्रत्यय
प्रयोग / अर्थ
प्रातिपदिक / अव्यय
पुंलिङ्ग
स्त्रीलिङ्ग
नपुंसकलिङ्ग
ल्युट्
भाववाचक/करणवाचक कृदन्त
वदन
—
—
वदनम्
ण्वुल्
कर्तृवाचक कृदन्त
वादक
वादकः
वादिका
वादकम्
तृच्
कर्तृवाचक कृदन्त
वदितृ
वदिता
वदित्री
वदितृ
ण्यत्
विध्यर्थक कृदन्त
वाद्य
वाद्यः
वाद्या
वाद्यम्
तव्य
विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए)
वदितव्य
वदितव्यः
वदितव्या
वदितव्यम्
अनीयर्
विध्यर्थक कृदन्त
वदनीय
वदनीयः
वदनीया
वदनीयम्
क्त
भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा)
उदित
उदितः
उदिता
उदितम्
क्तवतु
भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा)
उदितवत्
उदितवान्
उदितवती
उदितवत् / उदितवद्
शतृ
वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद)
वदत्
वदन्
वदन्ती
वदत् / वदद्
स्य-शतृ
भविष्यत्कालिक कृदन्त
वदिष्यत्
वदिष्यन्
वदिष्यती / वदिष्यन्ती
वदिष्यत् / वदिष्यद्
शानच्
वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद)
वदमान
वदमानः
वदमाना
वदमानम्
क्त्वा
पूर्वकालिक अव्यय (करके)
उदित्वा
—
—
—
ल्यप्
पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके)
प्रोद्य
—
—
—
तुमुन्
निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए)
वदितुम्
—
—
—
णमुल्
पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय
वादम्
—
—
—
घञ्
भाववाचक कृदन्त
वाद
वादः
—
—
क्तिन्
भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त
उत्ति
—
उत्तिः
—
क्वसु
भूतकालिक (लिट्) कृदन्त
ऊदिवस्
ऊदिवान्
ऊदुषी
ऊदिवत् / ऊदिवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।
ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।