॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: जाना, चमकना, लेना
संस्कृत: गतिदीप्त्यादानेषु
अंग्रेज़ी: to go, to shine, to glow, to take
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | असतात् / असताद् / असतु | असताम् | असन्तु |
| मध्यम | अस / असतात् / असताद् | असतम् | असत |
| उत्तम | असानि | असाव | असाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: असति · लट् (आत्मने.): असते · लिट्: आस · लिट् (आत्मने.): आसे · लुट्: असिता · लुट् (आत्मने.): असिता · लृट्: असिष्यति · लृट् (आत्मने.): असिष्यते · लोट्: असतात् · लोट् (आत्मने.): असताम् · लङ्: आसत् · लङ् (आत्मने.): आसत · विधिलिङ्: असेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): असेत · आशीर्लिङ्: अस्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): असिषीष्ट · लुङ्: आसीत् · लुङ् (आत्मने.): आसिष्ट · लृङ्: आसिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): आसिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: असन · ण्वुल्: आसकः · तृच्: असिता · ण्यत्: आस्यः · तव्य: असितव्यः · अनीयर्: असनीयः · क्त: असितः · क्तवतु: असितवान् · शतृ: असन् · स्य-शतृ: असिष्यन् · शानच्: असमानः · क्त्वा: असित्वा · ल्यप्: प्रास्य · तुमुन्: असितुम् · णमुल्: आसम् · घञ्: आसः · क्तिन्: अस्ति · क्वसु: आसिवान्
अर्थ: जाना, दोष लगाना, निन्दा करना (भाववाचक कृदन्त)
संस्कृत: गतिकुत्सनयोः
अंग्रेज़ी: to go, to blame,to censure,to condemn, to insult, to ridicule, to revile, to criticise
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | ईगः | ईगौ | ईगाः |
| द्वितीया | ईगम् | ईगौ | ईगान् |
| तृतीया | ईगेन | ईगाभ्याम् | ईगैः |
| चतुर्थी | ईगाय | ईगाभ्याम् | ईगेभ्यः |
| पञ्चमी | ईगात् / ईगाद् | ईगाभ्याम् | ईगेभ्यः |
| षष्ठी | ईगस्य | ईगयोः | ईगानाम् |
| सप्तमी | ईगे | ईगयोः | ईगेषु |
| सम्बोधन | हे ईग | हे ईगौ | हे ईगाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | ईजते | ईजेते | ईजन्ते |
| मध्यम | ईजसे | ईजेथे | ईजध्वे |
| उत्तम | ईजे | ईजावहे | ईजामहे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): ईजते · लिट् (आत्मने.): ईजाञ्चक्रे · लुट् (आत्मने.): ईजिता · लृट् (आत्मने.): ईजिष्यते · लोट् (आत्मने.): ईजताम् · लङ् (आत्मने.): ऐजत · विधिलिङ् (आत्मने.): ईजेत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): ईजिषीष्ट · लुङ् (आत्मने.): ऐजिष्ट · लृङ् (आत्मने.): ऐजिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: ईजन · ण्वुल्: ईजकः · तृच्: ईजिता · ण्यत्: ईज्यः · तव्य: ईजितव्यः · अनीयर्: ईजनीयः · क्त: ईजितः · क्तवतु: ईजितवान् · शानच्: ईजमानः · क्त्वा: ईजित्वा · ल्यप्: प्रेज्य · तुमुन्: ईजितुम् · णमुल्: ईजम् · घञ्: ईगः · क्तिन्: ईक्ति · क्वसु: ईजाम्बभूवान्
अस 📚 ➤ जाना, चमकना, लेना
संस्कृत: गतिदीप्त्यादानेषु
ईग 📚 ➤ जाना, दोष लगाना, निन्दा करना (भाववाचक कृदन्त)
संस्कृत: गतिकुत्सनयोः
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| अस् 📚 | cl. 2. P. अस्ति (2. sg. असि, 1. sg. अस्मि; pl. स्मसि or स्मस्, स्… | 🔵🟣 |
| ईग 📚 | गतौ इदित् इगिवत् । ईङ्गति ऐङ्गीत् ईङ्गते इत्येके | 🟢 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| असेग | अस + ईग | गुण | आद्गुणः (६.१.८७) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड