॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: युद्ध, लड़ाई, संघर्ष
संस्कृत: युद्धम्, समक्ष्मांशः · पर्याय: युद्ध, आयोधन, जन्य, प्रधन, प्रविदारण
व्युत्पत्ति: अजन्त्यस्याम्, अज्+इण्
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | आजिः | आजी | आजयः |
| द्वितीया | आजिम् | आजी | आजीः |
| तृतीया | आज्या | आजिभ्याम् | आजिभिः |
| चतुर्थी | आजये / आज्यै | आजिभ्याम् | आजिभ्यः |
| पञ्चमी | आजेः / आज्याः | आजिभ्याम् | आजिभ्यः |
| षष्ठी | आजेः / आज्याः | आज्योः | आजीनाम् |
| सप्तमी | आजौ / आज्याम् | आज्योः | आजिषु |
| सम्बोधन | हे आजे | हे आजी | हे आजयः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: संकुचित होना, ऐंठना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: सङ्कोचे
अंग्रेज़ी: to constrict, to contract
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | कूणः | कूणौ | कूणाः |
| द्वितीया | कूणम् | कूणौ | कूणान् |
| तृतीया | कूणेन | कूणाभ्याम् | कूणैः |
| चतुर्थी | कूणाय | कूणाभ्याम् | कूणेभ्यः |
| पञ्चमी | कूणात् / कूणाद् | कूणाभ्याम् | कूणेभ्यः |
| षष्ठी | कूणस्य | कूणयोः | कूणानाम् |
| सप्तमी | कूणे | कूणयोः | कूणेषु |
| सम्बोधन | हे कूण | हे कूणौ | हे कूणाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | कूणयते | कूणयेते | कूणयन्ते |
| मध्यम | कूणयसे | कूणयेथे | कूणयध्वे |
| उत्तम | कूणये | कूणयावहे | कूणयामहे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): कूणयते · लिट् (आत्मने.): कूणयाञ्चक्रे · लुट् (आत्मने.): कूणयिता · लृट् (आत्मने.): कूणयिष्यते · लोट् (आत्मने.): कूणयताम् · लङ् (आत्मने.): अकूणयत · विधिलिङ् (आत्मने.): कूणयेत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): कूणयिषीष्ट · लुङ् (आत्मने.): अचूकुणत · लृङ् (आत्मने.): अकूणयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: कूणन · ण्वुल्: कूणकः · तृच्: कूणयिता · यत्: कूण्यः · तव्य: कूणयितव्यः · अनीयर्: कूणनीयः · क्त: कूणितः · क्तवतु: कूणितवान् · शानच्: कूणयमानः · क्त्वा: कूणयित्वा · ल्यप्: प्रकूण्य · तुमुन्: कूणयितुम् · णमुल्: कूणम् · क्तिन्: कूण्टि · क्वसु: कूणयाम्बभूवान्
आजी 📚 ➤ युद्ध, लड़ाई, संघर्ष
संस्कृत: युद्धम्, समक्ष्मांशः · पर्याय: युद्ध, आयोधन, जन्य, प्रधन, प्रविदारण
कूण 📚 ➤ संकुचित होना, ऐंठना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: सङ्कोचे
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| आजि |
युद्ध के और नाम (२.८.१०६) — समुदाय, संयत्, समिति, समित्, युध् |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.३ सेकण्ड