॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: प्रथम, आदि कालीन
संस्कृत: पर्याय: आदि, पूर्व, पौरस्त्य, प्रथम, मूल
व्युत्पत्ति: आदौ भवः-यत् (तद्धितान्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | आद्यः | आद्यौ | आद्याः |
| द्वितीया | आद्यम् | आद्यौ | आद्यान् |
| तृतीया | आद्येन | आद्याभ्याम् | आद्यैः |
| चतुर्थी | आद्याय | आद्याभ्याम् | आद्येभ्यः |
| पञ्चमी | आद्यात् / आद्याद् | आद्याभ्याम् | आद्येभ्यः |
| षष्ठी | आद्यस्य | आद्ययोः | आद्यानाम् |
| सप्तमी | आद्ये | आद्ययोः | आद्येषु |
| सम्बोधन | हे आद्य | हे आद्यौ | हे आद्याः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| आद्यम् | आद्य (पुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन 📚 (व्युत्पत्ति: अद् + ण्यत्) अन्य सम्भावना: आद्य (नपुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन | आद्य (नपुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन |
आद्यम् 📚 ➤ प्रथम, आदि कालीन
संस्कृत: पर्याय: आदि, पूर्व, पौरस्त्य, प्रथम, मूल
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| आद्य 📚 | पहला । आरंभ का | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| आद्य |
पहला (३.१.७९) — आदि, पूर्व, पौरस्त्य, प्रथम, नपुं॰ |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड