॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: पालन करना, पोषण करना, पूर्ण करना, भरना (भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा))
संस्कृत: पालनपूरणयोः
अंग्रेज़ी: to take care, to nurture, to nourish, o provide, to fill
व्युत्पत्ति: पूर् + क्त (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | पूर्तः | पूर्तौ | पूर्ताः |
| द्वितीया | पूर्तम् | पूर्तौ | पूर्तान् |
| तृतीया | पूर्तेन | पूर्ताभ्याम् | पूर्तैः |
| चतुर्थी | पूर्ताय | पूर्ताभ्याम् | पूर्तेभ्यः |
| पञ्चमी | पूर्तात् / पूर्ताद् | पूर्ताभ्याम् | पूर्तेभ्यः |
| षष्ठी | पूर्तस्य | पूर्तयोः | पूर्तानाम् |
| सप्तमी | पूर्ते | पूर्तयोः | पूर्तेषु |
| सम्बोधन | हे पूर्त | हे पूर्तौ | हे पूर्ताः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | पिपर्ति | पिपूर्तः | पिपुरति |
| मध्यम | पिपर्षि | पिपूर्थः | पिपूर्थ |
| उत्तम | पिपर्मि | पिपूर्वः | पिपूर्मः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: पिपर्ति · लिट्: पपार · लुट्: परिता · लृट्: परिष्यति · लोट्: पिपर्तु · लङ्: अपिपः · विधिलिङ्: पिपूर्यात् · आशीर्लिङ्: पूर्यात् · लुङ्: अपारीत् · लृङ्: अपरिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: परण · ण्वुल्: पारकः · तृच्: परीता · ण्यत्: पार्यः · तव्य: परीतव्यः · अनीयर्: परणीयः · क्त: पूर्तः · क्तवतु: पूर्तवान् · शतृ: पिपुरत्/पिपुरद् · स्य-शतृ: परीष्यन् · क्त्वा: पूर्त्वा · ल्यप्: प्रपूर्य · तुमुन्: परीतुम् · णमुल्: पारम् · क्तिन्: पूर्ति · क्वसु: पुपूर्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| आपूर्त | पूर्त (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: आ + पॄ + क्त 📚 अन्य सम्भावना: आपूर्त (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन |
आपूर्त 📚 ➤ पालन करना, पोषण करना, पूर्ण करना, भरना (भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा))
संस्कृत: पालनपूरणयोः
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| पूर्त 📚 | पालन । पूरा करना | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| पूर्त |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड