॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: पीडा, शोक
संस्कृत: दुःखम् · पर्याय: पीडा, बाधा, व्यथा, दुःख, प्रसूतिज
व्युत्पत्ति: अमनस्+ष्यञ् (तद्धितान्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | आमनस्यम् | आमनस्ये | आमनस्यानि |
| द्वितीया | आमनस्यम् | आमनस्ये | आमनस्यानि |
| तृतीया | आमनस्येन | आमनस्याभ्याम् | आमनस्यैः |
| चतुर्थी | आमनस्याय | आमनस्याभ्याम् | आमनस्येभ्यः |
| पञ्चमी | आमनस्यात् / आमनस्याद् | आमनस्याभ्याम् | आमनस्येभ्यः |
| षष्ठी | आमनस्यस्य | आमनस्ययोः | आमनस्यानाम् |
| सप्तमी | आमनस्ये | आमनस्ययोः | आमनस्येषु |
| सम्बोधन | हे आमनस्य | हे आमनस्ये | हे आमनस्यानि |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| आमनस्य | आमनस्य (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: आमन (नपुं.) — षष्ठी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: अम् + ल्युट् | मन (पुं.) — षष्ठी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: आ + मन् + अच् |
आमनस्य 📚 ➤ पीडा, शोक
संस्कृत: दुःखम् · पर्याय: पीडा, बाधा, व्यथा, दुःख, प्रसूतिज
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| आमनस्य 📚 | आनमानापन । दु:ख । रंज | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| आमनस्य |
दुःख के नाम (१.९.३) — पीडा, बाधा, व्यथा, दुःख, प्रसूतिज |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड