॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: प्रयास करना
संस्कृत: प्रयत्ने
अंग्रेज़ी: to endeavour,to strive, to try
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | यसतात् / यसताद् / यसतु / यस्यतात् / यस्यताद् / यस्यतु | यसताम् / यस्यताम् | यसन्तु / यस्यन्तु |
| मध्यम | यस / यसतात् / यसताद् / यस्य / यस्यतात् / यस्यताद् | यसतम् / यस्यतम् | यसत / यस्यत |
| उत्तम | यसानि / यस्यानि | यसाव / यस्याव | यसाम / यस्याम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: यसति · लिट्: ययास · लुट्: यसिता · लृट्: यसिष्यति · लोट्: यसतात् · लङ्: अयसत् · विधिलिङ्: यसेत् · आशीर्लिङ्: यस्यात् · लुङ्: अयसत् · लृङ्: अयसिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: यसन · ण्वुल्: यासकः · तृच्: यसिता · ण्यत्: यास्यः · तव्य: यसितव्यः · अनीयर्: यसनीयः · क्त: यस्तः · क्तवतु: यस्तवान् · शतृ: यस्यन् · स्य-शतृ: यसिष्यन् · क्त्वा: यस्त्वा · ल्यप्: प्रयस्य · तुमुन्: यसितुम् · णमुल्: यासम् · घञ्: यासः · क्तिन्: यस्ति · क्वसु: येसिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| आयस | आ + यस् धातु (दिवादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: आयस (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन | आयस (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन |
आयस 📚 ➤ प्रयास करना
संस्कृत: प्रयत्ने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| यस् 📚 | cl. 4. P. (Dhātup. xxvi, 101) यस्यति (rarely यसति cf. Pāṇ. iii, 1, 71… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड