🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 05:13:16 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

यस् (यसुँ)

दिवादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 04.0107
धात्वर्थ: प्रयत्ने — प्रयास करना (to endeavour,to strive, to try)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमयसति / यस्यतियसतः / यस्यतःयसन्ति / यस्यन्ति
मध्यमयससि / यस्यसियसथः / यस्यथःयसथ / यस्यथ
उत्तमयसामि / यस्यामियसावः / यस्यावःयसामः / यस्यामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमयसतात् / यसताद् / यसतु / यस्यतात् / यस्यताद् / यस्यतुयसताम् / यस्यताम्यसन्तु / यस्यन्तु
मध्यमयस / यसतात् / यसताद् / यस्य / यस्यतात् / यस्यताद्यसतम् / यस्यतम्यसत / यस्यत
उत्तमयसानि / यस्यानियसाव / यस्यावयसाम / यस्याम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअयसत् / अयसद् / अयस्यत् / अयस्यद्अयसताम् / अयस्यताम्अयसन् / अयस्यन्
मध्यमअयसः / अयस्यःअयसतम् / अयस्यतम्अयसत / अयस्यत
उत्तमअयसम् / अयस्यम्अयसाव / अयस्यावअयसाम / अयस्याम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमयसेत् / यसेद् / यस्येत् / यस्येद्यसेताम् / यस्येताम्यसेयुः / यस्येयुः
मध्यमयसेः / यस्येःयसेतम् / यस्येतम्यसेत / यस्येत
उत्तमयसेयम् / यस्येयम्यसेव / यस्येवयसेम / यस्येम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमयसिष्यतियसिष्यतःयसिष्यन्ति
मध्यमयसिष्यसियसिष्यथःयसिष्यथ
उत्तमयसिष्यामियसिष्यावःयसिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमयसितायसितारौयसितारः
मध्यमयसितासियसितास्थःयसितास्थ
उत्तमयसितास्मियसितास्वःयसितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमययासयेसतुःयेसुः
मध्यमयेसिथयेसथुःयेस
उत्तमययस / ययासयेसिवयेसिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअयसत् / अयसद्अयसताम्अयसन्
मध्यमअयसःअयसतम्अयसत
उत्तमअयसम्अयसावअयसाम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमयस्यात् / यस्याद्यस्यास्ताम्यस्यासुः
मध्यमयस्याःयस्यास्तम्यस्यास्त
उत्तमयस्यासम्यस्यास्वयस्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअयसिष्यत् / अयसिष्यद्अयसिष्यताम्अयसिष्यन्
मध्यमअयसिष्यःअयसिष्यतम्अयसिष्यत
उत्तमअयसिष्यम्अयसिष्यावअयसिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें