॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: अंडों का ढेर, मछली आदि के अंडे
संस्कृत: हरितालम् · पर्याय: पिञ्जर, पीतन, ताल, हरितालक
व्युत्पत्ति: आ+अल्+अच् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | आलम् | आले | आलानि |
| द्वितीया | आलम् | आले | आलानि |
| तृतीया | आलेन | आलाभ्याम् | आलैः |
| चतुर्थी | आलाय | आलाभ्याम् | आलेभ्यः |
| पञ्चमी | आलात् / आलाद् | आलाभ्याम् | आलेभ्यः |
| षष्ठी | आलस्य | आलयोः | आलानाम् |
| सप्तमी | आले | आलयोः | आलेषु |
| सम्बोधन | हे आल | हे आले | हे आलानि |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: दान देना, जाना
संस्कृत: दाने गतौ च
अंग्रेज़ी: to go, to give
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | चणतात् / चणताद् / चणतु | चणताम् | चणन्तु |
| मध्यम | चण / चणतात् / चणताद् | चणतम् | चणत |
| उत्तम | चणानि | चणाव | चणाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: चणति · लिट्: चचाण · लुट्: चणिता · लृट्: चणिष्यति · लोट्: चणतात् · लङ्: अचणत् · विधिलिङ्: चणेत् · आशीर्लिङ्: चण्यात् · लुङ्: अचणीत् · लृङ्: अचणिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: चणन · ण्वुल्: चाणकः · तृच्: चणिता · ण्यत्: चाण्यः · तव्य: चणितव्यः · अनीयर्: चणनीयः · क्त: चणितः · क्तवतु: चणितवान् · शतृ: चणन् · स्य-शतृ: चणिष्यन् · क्त्वा: चणित्वा · ल्यप्: प्रचण्य · तुमुन्: चणितुम् · णमुल्: चाणम् · घञ्: चाणः · क्तिन्: चाण्टि · क्वसु: चेणिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| आल | आल (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: अल् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लिट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन | आल (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन |
| उचण | उत् + चण् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: चण (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: उत् + चण् + अच् | चण (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: उत् + चण् + अच् |
आल 📚 ➤ अंडों का ढेर, मछली आदि के अंडे
संस्कृत: हरितालम् · पर्याय: पिञ्जर, पीतन, ताल, हरितालक
उचण 📚 ➤ दान देना, जाना
संस्कृत: दाने गतौ च
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| आल 📚 | हरताल | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| चण् 📚 | (cf. √ चन्) cl. 1. P. ˚णति, to give, Dhātup. xix, 34; to go, ib.; to i… | 🔵🟣🟢 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| आल |
हरताल (२.९.१०३) — पिंजर, पीतन, ताल, हरितालक |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| आलोचण | आल + उचण | गुण | आद्गुणः (६.१.८७) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड