🌸 पदच्छेदः स्वचालित
आश्रपण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
📖 शब्दकोशः — शब्द का पूर्ण परिचय कोश-आधारित
आश्रपण
अर्थ: पकाना, उबालना
व्युत्पत्ति: आ+श्रा+णिच्+ल्युट् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
- आश्रपण (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन
- श्रपण (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: आ + श्रा + णिच्+ल्युट्
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
शब्दरूप — आश्रपण (नपुंसकलिङ्ग)
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
| प्रथमा | आश्रपणम् | आश्रपणे | आश्रपणानि |
| द्वितीया | आश्रपणम् | आश्रपणे | आश्रपणानि |
| तृतीया | आश्रपणेन | आश्रपणाभ्याम् | आश्रपणैः |
| चतुर्थी | आश्रपणाय | आश्रपणाभ्याम् | आश्रपणेभ्यः |
| पञ्चमी | आश्रपणात् / आश्रपणाद् | आश्रपणाभ्याम् | आश्रपणेभ्यः |
| षष्ठी | आश्रपणस्य | आश्रपणयोः | आश्रपणानाम् |
| सप्तमी | आश्रपणे | आश्रपणयोः | आश्रपणेषु |
| सम्बोधन | हे आश्रपण | हे आश्रपणे | हे आश्रपणानि |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
📚 उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश — आश्रपण
आश्रपण
āśrapaṇa
🔵 मोनियर-विलियम्स🟣 आप्टे🟢 वाचस्पत्यम्
🔵 मोनियर-विलियम्स संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
आ-श्रपण n. (√ श्रा), cooking slightly, Nir.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (158,2) स्रोत: Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary (1899). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries, University of Cologne — CC BY-NC-SA।
🟣 आप्टे संस्कृत-अंग्रेज़ी कोशअंग्रेज़ी में अर्थ
आश्रपणं [आ-श्रा-णिच् ल्युट्] The act of cooking or boiling.
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (0265-a) स्रोत: V. S. Apte, The Practical Sanskrit-English Dictionary (1890). डिजिटल संस्करण © The Sanskrit Library & Thomas Malten / Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA 3.0।
🟢 वाचस्पत्यम् (संस्कृत-संस्कृत)संस्कृत में अर्थ
आश्रपण न० आ + श्रा--णिच् पुक् ह्रस्वे ल्युट् । पाके ।
📄 मूल मुद्रित पृष्ठ (0839,a) स्रोत: तारानाथ तर्कवाचस्पति, वाचस्पत्यम् (1873–1884). डिजिटल संस्करण: Cologne Digital Sanskrit Dictionaries — CC BY-NC-SA।
🌹 पदपरिचयः स्वचालित
| पदम् | विवरणम् |
| आश्रपण | आश्रपण (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: श्रपण (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: आ + श्रा + णिच्+ल्युट् |
🌷 पदार्थः कोश-आधारित
आश्रपण 📚 ➤ पकाना, उबालना
📚 उमा महाशब्दकोश ५ कोश
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
| आश्रपण 📚 | n. (√ श्रा), cooking slightly, Nir | 🔵🟣🟢 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
📚 अमरकोश-सम्बन्धः अमरकोश
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
⚙️ व्याकरणम् स्वचालित
❖ सन्धिः
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
❖ समासः
- आश्रपण = आश्र + पण तत्पुरुष (सम्भावित)
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
❖ कृदन्तः
- आश्रपण: आ+श्रा+णिच्+ल्युट् (कोश-व्युत्पत्ति)
❖ तद्धितान्तः
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
यह साधन कैसे काम करता है: सब कुछ इसी वेबसाइट के सर्वर पर होता है — कोई बाहरी API/AI नहीं, आपका श्लोक कहीं भेजा या सहेजा नहीं जाता।
पदच्छेद पाणिनीय सन्धि-नियमों के उल्टे प्रयोग से, पदपरिचय लगभग ७.५ लाख शब्द-रूपों व १.२ लाख प्रातिपदिकों के कोश से, अर्थ आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश व अमरकोश से (और बृहद् अर्थ
उमा महाशब्दकोश से — हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम्, शब्दकल्पद्रुम), और अन्वय विभक्ति-क्रम के नियमों से बनता है।
स्वचालित होने से कहीं-कहीं विकल्प गलत चुना जा सकता है (हर पद के "अन्य सम्भावना" देखें);
श्रीमद्भागवत के श्लोकों पर साइट की जाँची हुई टीका दिखती है।
शब्द-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (शब्दरूप, धातुरूप, आप्टे संस्कृत-हिन्दी कोश, अमरकोश) · सूत्र-लिंक: लघुसिद्धान्तकौमुदी।