॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: बैठना (भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त)
संस्कृत: उपवेशने
अंग्रेज़ी: to sit
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | आस्तिः | आस्ती | आस्तयः |
| द्वितीया | आस्तिम् | आस्ती | आस्तीः |
| तृतीया | आस्त्या | आस्तिभ्याम् | आस्तिभिः |
| चतुर्थी | आस्तये / आस्त्यै | आस्तिभ्याम् | आस्तिभ्यः |
| पञ्चमी | आस्तेः / आस्त्याः | आस्तिभ्याम् | आस्तिभ्यः |
| षष्ठी | आस्तेः / आस्त्याः | आस्त्योः | आस्तीनाम् |
| सप्तमी | आस्तौ / आस्त्याम् | आस्त्योः | आस्तिषु |
| सम्बोधन | हे आस्ते | हे आस्ती | हे आस्तयः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | आस्ते | आसाते | आसते |
| मध्यम | आस्से | आसाथे | आध्वे |
| उत्तम | आसे | आस्वहे | आस्महे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): आस्ते · लिट् (आत्मने.): आसाञ्चक्रे · लुट् (आत्मने.): आसिता · लृट् (आत्मने.): आसिष्यते · लोट् (आत्मने.): आस्ताम् · लङ् (आत्मने.): आस्त · विधिलिङ् (आत्मने.): आसीत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): आसिषीष्ट · लुङ् (आत्मने.): आसिष्ट · लृङ् (आत्मने.): आसिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: आसन · ण्वुल्: आसकः · तृच्: आसिता · ण्यत्: आस्यः · तव्य: आसितव्यः · अनीयर्: आसनीयः · क्त: आसितः · क्तवतु: आसितवान् · शानच्: आसीनः · क्त्वा: आसित्वा · ल्यप्: प्रास्य · तुमुन्: आसितुम् · णमुल्: आसम् · घञ्: आसः · क्तिन्: आस्ति · क्वसु: आसाम्बभूवान्
अर्थ: निषेधात्मक अव्यय, ’नहीं’ ’न तो’ ’न’ का समानार्थक, लोट् लकार में प्रतिषेधात्मक न होकर, आज्ञा, प्रार्थना या कामना के लिए प्रयुक्त
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
अव्यय — इसके रूप विभक्ति/वचन से नहीं बदलते।
आस्ती 📚 ➤ बैठना (भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त)
संस्कृत: उपवेशने
न 📚 ➤ निषेधात्मक अव्यय, ’नहीं’ ’न तो’ ’न’ का समानार्थक, लोट् लकार में प्रतिषेधात्मक न होकर, आज्ञा, प्रार्थना या कामना के लिए प्रयुक्त
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| आस्ति 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड