॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: कामदेव
संस्कृत: कामदेवः
व्युत्पत्ति: अ-इञ् (तद्धितान्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | इः | ई | अयः |
| द्वितीया | इम् | ई | ईन् |
| तृतीया | इना | इभ्याम् | इभिः |
| चतुर्थी | अये | इभ्याम् | इभ्यः |
| पञ्चमी | एः | इभ्याम् | इभ्यः |
| षष्ठी | एः | योः | ईनाम् |
| सप्तमी | औ | योः | इषु |
| सम्बोधन | हे ए | हे ई | हे अयः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: मार डालना, दुःख देना, सताना
संस्कृत: हिंसायाम्
अंग्रेज़ी: to kill, to destroy, to irritate
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लुङ् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अकृत | अकृषाताम् | अकृषत |
| मध्यम | अकृथाः | अकृषाथाम् | अकृढ्वम् |
| उत्तम | अकृषि | अकृष्वहि | अकृष्महि |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: कृणोति · लट् (आत्मने.): कृणुते · लिट्: चकार · लिट् (आत्मने.): चक्रे · लुट्: कर्ता · लुट् (आत्मने.): कर्ता · लृट्: करिष्यति · लृट् (आत्मने.): करिष्यते · लोट्: कृणुतात् · लोट् (आत्मने.): कृणुताम् · लङ्: अकृणोत् · लङ् (आत्मने.): अकृणुत · विधिलिङ्: कृणुयात् · विधिलिङ् (आत्मने.): कृण्वीत · आशीर्लिङ्: क्रियात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): कृषीष्ट · लुङ्: अकार्षीत् · लुङ् (आत्मने.): अकृत · लृङ्: अकरिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अकरिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: करण · ण्वुल्: कारकः · तृच्: कर्ता · ण्यत्: कार्यः · तव्य: कर्तव्यः · अनीयर्: करणीयः · क्त: कृतः · क्तवतु: कृतवान् · शतृ: कृण्वन् · स्य-शतृ: करिष्यन् · शानच्: कृण्वानः · क्त्वा: कृत्वा · ल्यप्: प्रकृत्य · तुमुन्: कर्तुम् · णमुल्: कारम् · घञ्: कारः · क्तिन्: कृति · क्वसु: चकृवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| इम् | इ (पुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन 📚 |
| कृत | कृ धातु (स्वादिगण, आत्मनेपद) — लुङ् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) 📚 अन्य सम्भावना: कृत (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: कृ + क्त | कृ धातु (तनादिगण, आत्मनेपद) — लुङ् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) |
इम् 📚 ➤ कामदेव
संस्कृत: कामदेवः
कृत 📚 ➤ मार डालना, दुःख देना, सताना
संस्कृत: हिंसायाम्
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| क् 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| इङ्कृत | इम् + कृत | परसवर्ण (अनुस्वार) | वा पदान्तस्य (८.४.५९) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड