🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 05:15:21 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

कृ (कृञ्)

स्वादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 05.0007
धात्वर्थ: हिंसायाम् — मार डालना, दुःख देना, सताना (to kill, to destroy, to irritate)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमकृणोतिकृणुतःकृण्वन्ति
मध्यमकृणोषिकृणुथःकृणुथ
उत्तमकृणोमिकृणुवः / कृण्वःकृणुमः / कृण्मः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमकृणुतात् / कृणुताद् / कृणोतुकृणुताम्कृण्वन्तु
मध्यमकृणु / कृणुतात् / कृणुताद्कृणुतम्कृणुत
उत्तमकृणवानिकृणवावकृणवाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअकृणोत् / अकृणोद्अकृणुताम्अकृण्वन्
मध्यमअकृणोःअकृणुतम्अकृणुत
उत्तमअकृणवम्अकृणुव / अकृण्वअकृणुम / अकृण्म

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमकृणुयात् / कृणुयाद्कृणुयाताम्कृणुयुः
मध्यमकृणुयाःकृणुयातम्कृणुयात
उत्तमकृणुयाम्कृणुयावकृणुयाम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमकरिष्यतिकरिष्यतःकरिष्यन्ति
मध्यमकरिष्यसिकरिष्यथःकरिष्यथ
उत्तमकरिष्यामिकरिष्यावःकरिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमकर्ताकर्तारौकर्तारः
मध्यमकर्तासिकर्तास्थःकर्तास्थ
उत्तमकर्तास्मिकर्तास्वःकर्तास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचकारचक्रतुःचक्रुः
मध्यमचकर्थचक्रथुःचक्र
उत्तमचकर / चकारचकृवचकृम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअकार्षीत् / अकार्षीद्अकार्ष्टाम्अकार्षुः
मध्यमअकार्षीःअकार्ष्टम्अकार्ष्ट
उत्तमअकार्षम्अकार्ष्वअकार्ष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्रियात् / क्रियाद्क्रियास्ताम्क्रियासुः
मध्यमक्रियाःक्रियास्तम्क्रियास्त
उत्तमक्रियासम्क्रियास्वक्रियास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअकरिष्यत् / अकरिष्यद्अकरिष्यताम्अकरिष्यन्
मध्यमअकरिष्यःअकरिष्यतम्अकरिष्यत
उत्तमअकरिष्यम्अकरिष्यावअकरिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें