॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: सूखना, कुम्हलाना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: शोषणे
अंग्रेज़ी: to dry,to wither
व्युत्पत्ति: पा+क (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | पा | पे | पाः |
| द्वितीया | पाम् | पे | पाः |
| तृतीया | पया | पाभ्याम् | पाभिः |
| चतुर्थी | पायै | पाभ्याम् | पाभ्यः |
| पञ्चमी | पायाः | पाभ्याम् | पाभ्यः |
| षष्ठी | पायाः | पयोः | पानाम् |
| सप्तमी | पायाम् | पयोः | पासु |
| सम्बोधन | हे पे | हे पे | हे पाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | पायति | पायतः | पायन्ति |
| मध्यम | पायसि | पायथः | पायथ |
| उत्तम | पायामि | पायावः | पायामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: पायति · लिट्: पपौ · लुट्: पाता · लृट्: पास्यति · लोट्: पायतात् · लङ्: अपायत् · विधिलिङ्: पायेत् · आशीर्लिङ्: पायात् · लुङ्: अपासीत् · लृङ्: अपास्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: पान · ण्वुल्: पायकः · तृच्: पाता · यत्: पेयः · तव्य: पातव्यः · अनीयर्: पानीयः · क्त: पातः · क्तवतु: पातवान् · शतृ: पायन् · स्य-शतृ: पास्यन् · क्त्वा: पात्वा · ल्यप्: प्रपाय · तुमुन्: पातुम् · णमुल्: पायम् · घञ्: पायः · क्तिन्: पाति · क्वसु: पपिवान्
अर्थ: वह
संस्कृत: सः
अंग्रेज़ी: That
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | त्यद् / त्यत् | त्यदौ | त्यदः |
| द्वितीया | त्यदम् | त्यदौ | त्यदः |
| तृतीया | त्यदा | त्यद्भ्याम् | त्यद्भिः |
| चतुर्थी | त्यदे | त्यद्भ्याम् | त्यद्भ्यः |
| पञ्चमी | त्यदः | त्यद्भ्याम् | त्यद्भ्यः |
| षष्ठी | त्यदः | त्यदोः | त्यदाम् |
| सप्तमी | त्यदि | त्यदोः | त्यत्सु |
| सम्बोधन | हे त्यद् / हे त्यत् | हे त्यदौ | हे त्यदः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| उपाम् | पा (स्त्री.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: उत् + पै + अच् 📚 अन्य सम्भावना: पा (पुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: उत् + पै + अच् | पा (पुं.) — षष्ठी विभक्ति, बहुवचन · कृदन्त: उत् + पै + अच् |
| त्ये | त्यद् (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, बहुवचन 📚 अन्य सम्भावना: त्यद् (स्त्री.) — प्रथमा विभक्ति, द्विवचन | त्यद् (स्त्री.) — द्वितीया विभक्ति, द्विवचन |
उपाम् 📚 ➤ सूखना, कुम्हलाना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: शोषणे
त्ये 📚 ➤ वह
संस्कृत: सः
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| पा 📚 | पैर । चरण | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| त्यद् 📚 | mfn. nom. स्य (स्), स्या, त्यद्, (g. सर्वादि) that (often used like… | 🔵🟢 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| उपांत्य | उपाम् + त्ये | अनुस्वार | मोऽनुस्वारः (८.३.२३) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.४ सेकण्ड