॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: कम करना, घटाना, संक्षेप करना (वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद))
संस्कृत: परिहाणे
अंग्रेज़ी: to reduce, to shorten
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | ऊनयन् | ऊनयन्तौ | ऊनयन्तः |
| द्वितीया | ऊनयन्तम् | ऊनयन्तौ | ऊनयतः |
| तृतीया | ऊनयता | ऊनयद्भ्याम् | ऊनयद्भिः |
| चतुर्थी | ऊनयते | ऊनयद्भ्याम् | ऊनयद्भ्यः |
| पञ्चमी | ऊनयतः | ऊनयद्भ्याम् | ऊनयद्भ्यः |
| षष्ठी | ऊनयतः | ऊनयतोः | ऊनयताम् |
| सप्तमी | ऊनयति | ऊनयतोः | ऊनयत्सु |
| सम्बोधन | हे ऊनयन् | हे ऊनयन्तौ | हे ऊनयन्तः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | ऊनयति | ऊनयतः | ऊनयन्ति |
| मध्यम | ऊनयसि | ऊनयथः | ऊनयथ |
| उत्तम | ऊनयामि | ऊनयावः | ऊनयामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: ऊनयति · लट् (आत्मने.): ऊनयते · लिट्: ऊनयाञ्चकार · लिट् (आत्मने.): ऊनयाञ्चक्रे · लुट्: ऊनयिता · लुट् (आत्मने.): ऊनयिता · लृट्: ऊनयिष्यति · लृट् (आत्मने.): ऊनयिष्यते · लोट्: ऊनयतात् · लोट् (आत्मने.): ऊनयताम् · लङ्: औनयत् · लङ् (आत्मने.): औनयत · विधिलिङ्: ऊनयेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): ऊनयेत · आशीर्लिङ्: ऊन्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): ऊनयिषीष्ट · लुङ्: औननत् · लुङ् (आत्मने.): औननत · लृङ्: औनयिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): औनयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: ऊनन · ण्वुल्: ऊनकः · तृच्: ऊनयिता · यत्: ऊन्यः · तव्य: ऊनयितव्यः · अनीयर्: ऊननीयः · क्त: ऊनितः · क्तवतु: ऊनितवान् · शतृ: ऊनयन् · स्य-शतृ: ऊनयिष्यन् · शानच्: ऊनयमानः · क्त्वा: ऊनयित्वा · ल्यप्: प्रोन्य · तुमुन्: ऊनयितुम् · णमुल्: ऊनम् · क्तिन्: ऊन्ति · क्वसु: ऊनयाम्बभूवान्
अर्थ: स्वीकृति ‘हाँ'
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
अव्यय — इसके रूप विभक्ति/वचन से नहीं बदलते।
ऊनयन् 📚 ➤ कम करना, घटाना, संक्षेप करना (वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद))
संस्कृत: परिहाणे
आ 📚 ➤ स्वीकृति ‘हाँ'
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| ऊनयत् 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| ऊनयना | ऊनयन् + आ | हल्-अच् संयोग | — |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड