२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
ऊन (ऊन)
चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0430
धात्वर्थ: परिहाणे — कम करना, घटाना, संक्षेप करना (to reduce, to shorten)
कर्तरि — परस्मैपद कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ऊनयति ऊनयतः ऊनयन्ति मध्यम ऊनयसि ऊनयथः ऊनयथ उत्तम ऊनयामि ऊनयावः ऊनयामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ऊनयतात् / ऊनयताद् / ऊनयतु ऊनयताम् ऊनयन्तु मध्यम ऊनय / ऊनयतात् / ऊनयताद् ऊनयतम् ऊनयत उत्तम ऊनयानि ऊनयाव ऊनयाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम औनयत् / औनयद् औनयताम् औनयन् मध्यम औनयः औनयतम् औनयत उत्तम औनयम् औनयाव औनयाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ऊनयेत् / ऊनयेद् ऊनयेताम् ऊनयेयुः मध्यम ऊनयेः ऊनयेतम् ऊनयेत उत्तम ऊनयेयम् ऊनयेव ऊनयेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ऊनयिष्यति ऊनयिष्यतः ऊनयिष्यन्ति मध्यम ऊनयिष्यसि ऊनयिष्यथः ऊनयिष्यथ उत्तम ऊनयिष्यामि ऊनयिष्यावः ऊनयिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ऊनयिता ऊनयितारौ ऊनयितारः मध्यम ऊनयितासि ऊनयितास्थः ऊनयितास्थ उत्तम ऊनयितास्मि ऊनयितास्वः ऊनयितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ऊनयाञ्चकार / ऊनयामास / ऊनयाम्बभूव ऊनयाञ्चक्रतुः / ऊनयामासतुः / ऊनयाम्बभूवतुः ऊनयाञ्चक्रुः / ऊनयामासुः / ऊनयाम्बभूवुः मध्यम ऊनयाञ्चकर्थ / ऊनयामासिथ / ऊनयाम्बभूविथ ऊनयाञ्चक्रथुः / ऊनयामासथुः / ऊनयाम्बभूवथुः ऊनयाञ्चक्र / ऊनयामास / ऊनयाम्बभूव उत्तम ऊनयाञ्चकर / ऊनयाञ्चकार / ऊनयामास / ऊनयाम्बभूव ऊनयाञ्चकृव / ऊनयामासिव / ऊनयाम्बभूविव ऊनयाञ्चकृम / ऊनयामासिम / ऊनयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम औननत् / औननद् औननताम् औननन् मध्यम औननः औननतम् औननत उत्तम औननम् औननाव औननाम
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ऊन्यात् / ऊन्याद् ऊन्यास्ताम् ऊन्यासुः मध्यम ऊन्याः ऊन्यास्तम् ऊन्यास्त उत्तम ऊन्यासम् ऊन्यास्व ऊन्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम औनयिष्यत् / औनयिष्यद् औनयिष्यताम् औनयिष्यन् मध्यम औनयिष्यः औनयिष्यतम् औनयिष्यत उत्तम औनयिष्यम् औनयिष्याव औनयिष्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ऊनयते ऊनयेते ऊनयन्ते मध्यम ऊनयसे ऊनयेथे ऊनयध्वे उत्तम ऊनये ऊनयावहे ऊनयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ऊनयताम् ऊनयेताम् ऊनयन्ताम् मध्यम ऊनयस्व ऊनयेथाम् ऊनयध्वम् उत्तम ऊनयै ऊनयावहै ऊनयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम औनयत औनयेताम् औनयन्त मध्यम औनयथाः औनयेथाम् औनयध्वम् उत्तम औनये औनयावहि औनयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ऊनयेत ऊनयेयाताम् ऊनयेरन् मध्यम ऊनयेथाः ऊनयेयाथाम् ऊनयेध्वम् उत्तम ऊनयेय ऊनयेवहि ऊनयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ऊनयिष्यते ऊनयिष्येते ऊनयिष्यन्ते मध्यम ऊनयिष्यसे ऊनयिष्येथे ऊनयिष्यध्वे उत्तम ऊनयिष्ये ऊनयिष्यावहे ऊनयिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ऊनयिता ऊनयितारौ ऊनयितारः मध्यम ऊनयितासे ऊनयितासाथे ऊनयिताध्वे उत्तम ऊनयिताहे ऊनयितास्वहे ऊनयितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ऊनयाञ्चक्रे / ऊनयामास / ऊनयाम्बभूव ऊनयाञ्चक्राते / ऊनयामासतुः / ऊनयाम्बभूवतुः ऊनयाञ्चक्रिरे / ऊनयामासुः / ऊनयाम्बभूवुः मध्यम ऊनयाञ्चकृषे / ऊनयामासिथ / ऊनयाम्बभूविथ ऊनयाञ्चक्राथे / ऊनयामासथुः / ऊनयाम्बभूवथुः ऊनयाञ्चकृढ्वे / ऊनयामास / ऊनयाम्बभूव उत्तम ऊनयाञ्चक्रे / ऊनयामास / ऊनयाम्बभूव ऊनयाञ्चकृवहे / ऊनयामासिव / ऊनयाम्बभूविव ऊनयाञ्चकृमहे / ऊनयामासिम / ऊनयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम औननत औननेताम् औननन्त मध्यम औननथाः औननेथाम् औननध्वम् उत्तम औनने औननावहि औननामहि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ऊनयिषीष्ट ऊनयिषीयास्ताम् ऊनयिषीरन् मध्यम ऊनयिषीष्ठाः ऊनयिषीयास्थाम् ऊनयिषीढ्वम् / ऊनयिषीध्वम् उत्तम ऊनयिषीय ऊनयिषीवहि ऊनयिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम औनयिष्यत औनयिष्येताम् औनयिष्यन्त मध्यम औनयिष्यथाः औनयिष्येथाम् औनयिष्यध्वम् उत्तम औनयिष्ये औनयिष्यावहि औनयिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ऊन्यते ऊन्येते ऊन्यन्ते मध्यम ऊन्यसे ऊन्येथे ऊन्यध्वे उत्तम ऊन्ये ऊन्यावहे ऊन्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ऊन्यताम् ऊन्येताम् ऊन्यन्ताम् मध्यम ऊन्यस्व ऊन्येथाम् ऊन्यध्वम् उत्तम ऊन्यै ऊन्यावहै ऊन्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम औन्यत औन्येताम् औन्यन्त मध्यम औन्यथाः औन्येथाम् औन्यध्वम् उत्तम औन्ये औन्यावहि औन्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ऊन्येत ऊन्येयाताम् ऊन्येरन् मध्यम ऊन्येथाः ऊन्येयाथाम् ऊन्येध्वम् उत्तम ऊन्येय ऊन्येवहि ऊन्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ऊनयिष्यते / ऊनिष्यते ऊनयिष्येते / ऊनिष्येते ऊनयिष्यन्ते / ऊनिष्यन्ते मध्यम ऊनयिष्यसे / ऊनिष्यसे ऊनयिष्येथे / ऊनिष्येथे ऊनयिष्यध्वे / ऊनिष्यध्वे उत्तम ऊनयिष्ये / ऊनिष्ये ऊनयिष्यावहे / ऊनिष्यावहे ऊनयिष्यामहे / ऊनिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त ऊनन — — ऊननम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त ऊनक ऊनकः ऊनिका ऊनकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त ऊनयितृ ऊनयिता ऊनयित्री ऊनयितृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त ऊन्य ऊन्यः ऊन्या ऊन्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) ऊनयितव्य ऊनयितव्यः ऊनयितव्या ऊनयितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त ऊननीय ऊननीयः ऊननीया ऊननीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) ऊनित ऊनितः ऊनिता ऊनितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) ऊनितवत् ऊनितवान् ऊनितवती ऊनितवत् / ऊनितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) ऊनयत् ऊनयन् ऊनयन्ती ऊनयत् / ऊनयद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त ऊनयिष्यत् ऊनयिष्यन् ऊनयिष्यती / ऊनयिष्यन्ती ऊनयिष्यत् / ऊनयिष्यद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) ऊनयमान ऊनयमानः ऊनयमाना ऊनयमानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) ऊनयित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रोन्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) ऊनयितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय ऊनम् — — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त ऊन्ति — ऊन्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त ऊनयाम्बभूवस् ऊनयाम्बभूवान् ऊनयाम्बभूषी ऊनयाम्बभूवत् / ऊनयाम्बभूवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।