॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: तर्क करना, कल्पना करना (विध्यर्थक कृदन्त)
संस्कृत: वितर्के
अंग्रेज़ी: to conjecture,to infer,to guess, to reason, to imagine, to hypothesize
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | ऊहनीयः | ऊहनीयौ | ऊहनीयाः |
| द्वितीया | ऊहनीयम् | ऊहनीयौ | ऊहनीयान् |
| तृतीया | ऊहनीयेन | ऊहनीयाभ्याम् | ऊहनीयैः |
| चतुर्थी | ऊहनीयाय | ऊहनीयाभ्याम् | ऊहनीयेभ्यः |
| पञ्चमी | ऊहनीयात् / ऊहनीयाद् | ऊहनीयाभ्याम् | ऊहनीयेभ्यः |
| षष्ठी | ऊहनीयस्य | ऊहनीययोः | ऊहनीयानाम् |
| सप्तमी | ऊहनीये | ऊहनीययोः | ऊहनीयेषु |
| सम्बोधन | हे ऊहनीय | हे ऊहनीयौ | हे ऊहनीयाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | ऊहते | ऊहेते | ऊहन्ते |
| मध्यम | ऊहसे | ऊहेथे | ऊहध्वे |
| उत्तम | ऊहे | ऊहावहे | ऊहामहे |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): ऊहते · लिट् (आत्मने.): ऊहाञ्चक्रे · लुट् (आत्मने.): ऊहिता · लृट् (आत्मने.): ऊहिष्यते · लोट् (आत्मने.): ऊहताम् · लङ् (आत्मने.): औहत · विधिलिङ् (आत्मने.): ऊहेत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): ऊहिषीष्ट · लुङ् (आत्मने.): औहिष्ट · लृङ् (आत्मने.): औहिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: ऊहन · ण्वुल्: ऊहकः · तृच्: ऊहिता · ण्यत्: ऊह्यः · तव्य: ऊहितव्यः · अनीयर्: ऊहनीयः · क्त: ऊहितः · क्तवतु: ऊहितवान् · शानच्: ऊहमानः · क्त्वा: ऊहित्वा · ल्यप्: प्रोह्य · तुमुन्: ऊहितुम् · णमुल्: ऊहम् · घञ्: ऊहः · क्तिन्: ऊढि · क्वसु: ऊहाम्बभूवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| ऊहनीयः | ऊहनीय (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: ऊह् + अनीयर् 📚 |
ऊहनीयः 📚 ➤ तर्क करना, कल्पना करना (विध्यर्थक कृदन्त)
संस्कृत: वितर्के
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| ऊहनीय 📚 | तर्क करने योग्य । तर्कनीय । विचार योग्य | 🟠🔵 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड