॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: नापना, गिनना, क्रीडा करना, खेलना
संस्कृत: माने क्रीडायां आस्वादने च
अंग्रेज़ी: to measure,to leap, to jump, to taste,to grant,to be cheerful
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लङ् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | और्दत | और्देताम् | और्दन्त |
| मध्यम | और्दथाः | और्देथाम् | और्दध्वम् |
| उत्तम | और्दे | और्दावहि | और्दामहि |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): ऊर्दते · लिट् (आत्मने.): ऊर्दाञ्चक्रे · लुट् (आत्मने.): ऊर्दिता · लृट् (आत्मने.): ऊर्दिष्यते · लोट् (आत्मने.): ऊर्दताम् · लङ् (आत्मने.): और्दत · विधिलिङ् (आत्मने.): ऊर्देत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): ऊर्दिषीष्ट · लुङ् (आत्मने.): और्दिष्ट · लृङ् (आत्मने.): और्दिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: ऊर्दन · ण्वुल्: ऊर्दकः · तृच्: ऊर्दिता · ण्यत्: ऊर्द्यः · तव्य: ऊर्दितव्यः · अनीयर्: ऊर्दनीयः · क्त: ऊर्दितः · क्तवतु: ऊर्दितवान् · शानच्: ऊर्दमानः · क्त्वा: ऊर्दित्वा · ल्यप्: प्रोर्द्य · तुमुन्: ऊर्दितुम् · णमुल्: ऊर्दम् · घञ्: ऊर्दः · क्तिन्: ऊर्ति · क्वसु: ऊर्दाम्बभूवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| और्दे | ऊर्द् धातु (भ्वादिगण, आत्मनेपद) — लङ् लकार, उत्तम पुरुष, एकवचन 📚 |
और्दे 📚 ➤ नापना, गिनना, क्रीडा करना, खेलना
संस्कृत: माने क्रीडायां आस्वादने च
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| ऊर्द् 📚 | or उर्द् cl. 1. Ā. ऊर्दते, ऊर्दांचक्रे, ऊर्दिता, ऊर्दिष्यते, और्दिष्ट,… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.० सेकण्ड