२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
ऊर्द् (उर्दँ)
भ्वादिगण · आत्मनेपदी · धातुपाठ 01.0020
धात्वर्थ: माने क्रीडायां आस्वादने च — नापना, गिनना, क्रीडा करना, खेलना (to measure,to leap, to jump, to taste,to grant,to be cheerful)
कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ऊर्दते ऊर्देते ऊर्दन्ते मध्यम ऊर्दसे ऊर्देथे ऊर्दध्वे उत्तम ऊर्दे ऊर्दावहे ऊर्दामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ऊर्दताम् ऊर्देताम् ऊर्दन्ताम् मध्यम ऊर्दस्व ऊर्देथाम् ऊर्दध्वम् उत्तम ऊर्दै ऊर्दावहै ऊर्दामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम और्दत और्देताम् और्दन्त मध्यम और्दथाः और्देथाम् और्दध्वम् उत्तम और्दे और्दावहि और्दामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ऊर्देत ऊर्देयाताम् ऊर्देरन् मध्यम ऊर्देथाः ऊर्देयाथाम् ऊर्देध्वम् उत्तम ऊर्देय ऊर्देवहि ऊर्देमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ऊर्दिष्यते ऊर्दिष्येते ऊर्दिष्यन्ते मध्यम ऊर्दिष्यसे ऊर्दिष्येथे ऊर्दिष्यध्वे उत्तम ऊर्दिष्ये ऊर्दिष्यावहे ऊर्दिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ऊर्दिता ऊर्दितारौ ऊर्दितारः मध्यम ऊर्दितासे ऊर्दितासाथे ऊर्दिताध्वे उत्तम ऊर्दिताहे ऊर्दितास्वहे ऊर्दितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ऊर्दाञ्चक्रे / ऊर्दामास / ऊर्दाम्बभूव ऊर्दाञ्चक्राते / ऊर्दामासतुः / ऊर्दाम्बभूवतुः ऊर्दाञ्चक्रिरे / ऊर्दामासुः / ऊर्दाम्बभूवुः मध्यम ऊर्दाञ्चकृषे / ऊर्दामासिथ / ऊर्दाम्बभूविथ ऊर्दाञ्चक्राथे / ऊर्दामासथुः / ऊर्दाम्बभूवथुः ऊर्दाञ्चकृढ्वे / ऊर्दामास / ऊर्दाम्बभूव उत्तम ऊर्दाञ्चक्रे / ऊर्दामास / ऊर्दाम्बभूव ऊर्दाञ्चकृवहे / ऊर्दामासिव / ऊर्दाम्बभूविव ऊर्दाञ्चकृमहे / ऊर्दामासिम / ऊर्दाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम और्दिष्ट और्दिषाताम् और्दिषत मध्यम और्दिष्ठाः और्दिषाथाम् और्दिध्वम् उत्तम और्दिषि और्दिष्वहि और्दिष्महि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ऊर्दिषीष्ट ऊर्दिषीयास्ताम् ऊर्दिषीरन् मध्यम ऊर्दिषीष्ठाः ऊर्दिषीयास्थाम् ऊर्दिषीध्वम् उत्तम ऊर्दिषीय ऊर्दिषीवहि ऊर्दिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम और्दिष्यत और्दिष्येताम् और्दिष्यन्त मध्यम और्दिष्यथाः और्दिष्येथाम् और्दिष्यध्वम् उत्तम और्दिष्ये और्दिष्यावहि और्दिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ऊर्द्यते ऊर्द्येते ऊर्द्यन्ते मध्यम ऊर्द्यसे ऊर्द्येथे ऊर्द्यध्वे उत्तम ऊर्द्ये ऊर्द्यावहे ऊर्द्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ऊर्द्यताम् ऊर्द्येताम् ऊर्द्यन्ताम् मध्यम ऊर्द्यस्व ऊर्द्येथाम् ऊर्द्यध्वम् उत्तम ऊर्द्यै ऊर्द्यावहै ऊर्द्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम और्द्यत और्द्येताम् और्द्यन्त मध्यम और्द्यथाः और्द्येथाम् और्द्यध्वम् उत्तम और्द्ये और्द्यावहि और्द्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ऊर्द्येत ऊर्द्येयाताम् ऊर्द्येरन् मध्यम ऊर्द्येथाः ऊर्द्येयाथाम् ऊर्द्येध्वम् उत्तम ऊर्द्येय ऊर्द्येवहि ऊर्द्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ऊर्दिष्यते ऊर्दिष्येते ऊर्दिष्यन्ते मध्यम ऊर्दिष्यसे ऊर्दिष्येथे ऊर्दिष्यध्वे उत्तम ऊर्दिष्ये ऊर्दिष्यावहे ऊर्दिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त ऊर्दन — — ऊर्दनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त ऊर्दक ऊर्दकः ऊर्दिका ऊर्दकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त ऊर्दितृ ऊर्दिता ऊर्दित्री ऊर्दितृ
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त ऊर्द्य ऊर्द्यः ऊर्द्या ऊर्द्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) ऊर्दितव्य ऊर्दितव्यः ऊर्दितव्या ऊर्दितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त ऊर्दनीय ऊर्दनीयः ऊर्दनीया ऊर्दनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) ऊर्दित ऊर्दितः ऊर्दिता ऊर्दितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) ऊर्दितवत् ऊर्दितवान् ऊर्दितवती ऊर्दितवत् / ऊर्दितवद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) ऊर्दमान ऊर्दमानः ऊर्दमाना ऊर्दमानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) ऊर्दित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रोर्द्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) ऊर्दितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय ऊर्दम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त ऊर्द ऊर्दः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त ऊर्ति — ऊर्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त ऊर्दाम्बभूवस् ऊर्दाम्बभूवान् ऊर्दाम्बभूषी ऊर्दाम्बभूवत् / ऊर्दाम्बभूवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।