॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: ढीला करना, शिथिलता करना, छोड़ना, मुक्त करना
संस्कृत: शैथिल्ये
अंग्रेज़ी: to loosen, to leave, to abandon
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | कत्रति / कत्रयति | कत्रतः / कत्रयतः | कत्रन्ति / कत्रयन्ति |
| मध्यम | कत्रयसि / कत्रसि | कत्रथः / कत्रयथः | कत्रथ / कत्रयथ |
| उत्तम | कत्रयामि / कत्रामि | कत्रयावः / कत्रावः | कत्रयामः / कत्रामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: कत्रति · लट् (आत्मने.): कत्रयते · लिट्: कत्रयाञ्चकार · लिट् (आत्मने.): कत्रयाञ्चक्रे · लुट्: कत्रयिता · लुट् (आत्मने.): कत्रयिता · लृट्: कत्रयिष्यति · लृट् (आत्मने.): कत्रयिष्यते · लोट्: कत्रतात् · लोट् (आत्मने.): कत्रयताम् · लङ्: अकत्रत् · लङ् (आत्मने.): अकत्रयत · विधिलिङ्: कत्रयेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): कत्रयेत · आशीर्लिङ्: कत्र्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): कत्रयिषीष्ट · लुङ्: अकत्रीत् · लुङ् (आत्मने.): अचकत्रत · लृङ्: अकत्रयिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अकत्रयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: कत्रण · ण्वुल्: कत्रकः · तृच्: कत्रिता · यत्: कत्र्यः · तव्य: कत्रितव्यः · अनीयर्: कत्रणीयः · क्त: कत्रितः · क्तवतु: कत्रितवान् · शतृ: कत्रन् · स्य-शतृ: कत्रिष्यन् · शानच्: कत्रयमाणः · क्त्वा: कत्रित्वा · ल्यप्: प्रकत्र्य · तुमुन्: कत्रितुम् · णमुल्: कत्रम् · घञ्: कत्रः · क्तिन्: कत्र्ति · क्वसु: कत्राम्बभूवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| कत्रति | कत्र धातु (चुरादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन अन्य सम्भावना: कत्रत् (नपुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: कत्र + शतृ | कत्रत् (पुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: कत्र + शतृ |
कत्रति ➤ ढीला करना, शिथिलता करना, छोड़ना, मुक्त करना
संस्कृत: शैथिल्ये
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड