२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
कत्र (कत्र)
चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0456
धात्वर्थ: शैथिल्ये — ढीला करना, शिथिलता करना, छोड़ना, मुक्त करना (to loosen, to leave, to abandon)
कर्तरि — परस्मैपद कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम कत्रति / कत्रयति कत्रतः / कत्रयतः कत्रन्ति / कत्रयन्ति मध्यम कत्रयसि / कत्रसि कत्रथः / कत्रयथः कत्रथ / कत्रयथ उत्तम कत्रयामि / कत्रामि कत्रयावः / कत्रावः कत्रयामः / कत्रामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम कत्रतात् / कत्रताद् / कत्रतु / कत्रयतात् / कत्रयताद् / कत्रयतु कत्रताम् / कत्रयताम् कत्रन्तु / कत्रयन्तु मध्यम कत्र / कत्रतात् / कत्रताद् / कत्रय / कत्रयतात् / कत्रयताद् कत्रतम् / कत्रयतम् कत्रत / कत्रयत उत्तम कत्रयाणि / कत्राणि कत्रयाव / कत्राव कत्रयाम / कत्राम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अकत्रत् / अकत्रद् / अकत्रयत् / अकत्रयद् अकत्रताम् / अकत्रयताम् अकत्रन् / अकत्रयन् मध्यम अकत्रः / अकत्रयः अकत्रतम् / अकत्रयतम् अकत्रत / अकत्रयत उत्तम अकत्रम् / अकत्रयम् अकत्रयाव / अकत्राव अकत्रयाम / अकत्राम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम कत्रयेत् / कत्रयेद् / कत्रेत् / कत्रेद् कत्रयेताम् / कत्रेताम् कत्रयेयुः / कत्रेयुः मध्यम कत्रयेः / कत्रेः कत्रयेतम् / कत्रेतम् कत्रयेत / कत्रेत उत्तम कत्रयेयम् / कत्रेयम् कत्रयेव / कत्रेव कत्रयेम / कत्रेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम कत्रयिष्यति / कत्रिष्यति कत्रयिष्यतः / कत्रिष्यतः कत्रयिष्यन्ति / कत्रिष्यन्ति मध्यम कत्रयिष्यसि / कत्रिष्यसि कत्रयिष्यथः / कत्रिष्यथः कत्रयिष्यथ / कत्रिष्यथ उत्तम कत्रयिष्यामि / कत्रिष्यामि कत्रयिष्यावः / कत्रिष्यावः कत्रयिष्यामः / कत्रिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम कत्रयिता / कत्रिता कत्रयितारौ / कत्रितारौ कत्रयितारः / कत्रितारः मध्यम कत्रयितासि / कत्रितासि कत्रयितास्थः / कत्रितास्थः कत्रयितास्थ / कत्रितास्थ उत्तम कत्रयितास्मि / कत्रितास्मि कत्रयितास्वः / कत्रितास्वः कत्रयितास्मः / कत्रितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम कत्रयाञ्चकार / कत्रयामास / कत्रयाम्बभूव / कत्राञ्चकार / कत्रामास / कत्राम्बभूव कत्रयाञ्चक्रतुः / कत्रयामासतुः / कत्रयाम्बभूवतुः / कत्राञ्चक्रतुः / कत्रामासतुः / कत्राम्बभूवतुः कत्रयाञ्चक्रुः / कत्रयामासुः / कत्रयाम्बभूवुः / कत्राञ्चक्रुः / कत्रामासुः / कत्राम्बभूवुः मध्यम कत्रयाञ्चकर्थ / कत्रयामासिथ / कत्रयाम्बभूविथ / कत्राञ्चकर्थ / कत्रामासिथ / कत्राम्बभूविथ कत्रयाञ्चक्रथुः / कत्रयामासथुः / कत्रयाम्बभूवथुः / कत्राञ्चक्रथुः / कत्रामासथुः / कत्राम्बभूवथुः कत्रयाञ्चक्र / कत्रयामास / कत्रयाम्बभूव / कत्राञ्चक्र / कत्रामास / कत्राम्बभूव उत्तम कत्रयाञ्चकर / कत्रयाञ्चकार / कत्रयामास / कत्रयाम्बभूव / कत्राञ्चकर / कत्राञ्चकार / कत्रामास / कत्राम्बभूव कत्रयाञ्चकृव / कत्रयामासिव / कत्रयाम्बभूविव / कत्राञ्चकृव / कत्रामासिव / कत्राम्बभूविव कत्रयाञ्चकृम / कत्रयामासिम / कत्रयाम्बभूविम / कत्राञ्चकृम / कत्रामासिम / कत्राम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अकत्रीत् / अकत्रीद् / अचकत्रत् / अचकत्रद् अकत्रिष्टाम् / अचकत्रताम् अकत्रिषुः / अचकत्रन् मध्यम अकत्रीः / अचकत्रः अकत्रिष्टम् / अचकत्रतम् अकत्रिष्ट / अचकत्रत उत्तम अकत्रिषम् / अचकत्रम् अकत्रिष्व / अचकत्राव अकत्रिष्म / अचकत्राम
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम कत्र्यात् / कत्र्याद् कत्र्यास्ताम् कत्र्यासुः मध्यम कत्र्याः कत्र्यास्तम् कत्र्यास्त उत्तम कत्र्यासम् कत्र्यास्व कत्र्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अकत्रयिष्यत् / अकत्रयिष्यद् / अकत्रिष्यत् / अकत्रिष्यद् अकत्रयिष्यताम् / अकत्रिष्यताम् अकत्रयिष्यन् / अकत्रिष्यन् मध्यम अकत्रयिष्यः / अकत्रिष्यः अकत्रयिष्यतम् / अकत्रिष्यतम् अकत्रयिष्यत / अकत्रिष्यत उत्तम अकत्रयिष्यम् / अकत्रिष्यम् अकत्रयिष्याव / अकत्रिष्याव अकत्रयिष्याम / अकत्रिष्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम कत्रयते कत्रयेते कत्रयन्ते मध्यम कत्रयसे कत्रयेथे कत्रयध्वे उत्तम कत्रये कत्रयावहे कत्रयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम कत्रयताम् कत्रयेताम् कत्रयन्ताम् मध्यम कत्रयस्व कत्रयेथाम् कत्रयध्वम् उत्तम कत्रयै कत्रयावहै कत्रयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अकत्रयत अकत्रयेताम् अकत्रयन्त मध्यम अकत्रयथाः अकत्रयेथाम् अकत्रयध्वम् उत्तम अकत्रये अकत्रयावहि अकत्रयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम कत्रयेत कत्रयेयाताम् कत्रयेरन् मध्यम कत्रयेथाः कत्रयेयाथाम् कत्रयेध्वम् उत्तम कत्रयेय कत्रयेवहि कत्रयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम कत्रयिष्यते कत्रयिष्येते कत्रयिष्यन्ते मध्यम कत्रयिष्यसे कत्रयिष्येथे कत्रयिष्यध्वे उत्तम कत्रयिष्ये कत्रयिष्यावहे कत्रयिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम कत्रयिता कत्रयितारौ कत्रयितारः मध्यम कत्रयितासे कत्रयितासाथे कत्रयिताध्वे उत्तम कत्रयिताहे कत्रयितास्वहे कत्रयितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम कत्रयाञ्चक्रे / कत्रयामास / कत्रयाम्बभूव कत्रयाञ्चक्राते / कत्रयामासतुः / कत्रयाम्बभूवतुः कत्रयाञ्चक्रिरे / कत्रयामासुः / कत्रयाम्बभूवुः मध्यम कत्रयाञ्चकृषे / कत्रयामासिथ / कत्रयाम्बभूविथ कत्रयाञ्चक्राथे / कत्रयामासथुः / कत्रयाम्बभूवथुः कत्रयाञ्चकृढ्वे / कत्रयामास / कत्रयाम्बभूव उत्तम कत्रयाञ्चक्रे / कत्रयामास / कत्रयाम्बभूव कत्रयाञ्चकृवहे / कत्रयामासिव / कत्रयाम्बभूविव कत्रयाञ्चकृमहे / कत्रयामासिम / कत्रयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अचकत्रत अचकत्रेताम् अचकत्रन्त मध्यम अचकत्रथाः अचकत्रेथाम् अचकत्रध्वम् उत्तम अचकत्रे अचकत्रावहि अचकत्रामहि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम कत्रयिषीष्ट कत्रयिषीयास्ताम् कत्रयिषीरन् मध्यम कत्रयिषीष्ठाः कत्रयिषीयास्थाम् कत्रयिषीढ्वम् / कत्रयिषीध्वम् उत्तम कत्रयिषीय कत्रयिषीवहि कत्रयिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अकत्रयिष्यत अकत्रयिष्येताम् अकत्रयिष्यन्त मध्यम अकत्रयिष्यथाः अकत्रयिष्येथाम् अकत्रयिष्यध्वम् उत्तम अकत्रयिष्ये अकत्रयिष्यावहि अकत्रयिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम कत्र्यते कत्र्येते कत्र्यन्ते मध्यम कत्र्यसे कत्र्येथे कत्र्यध्वे उत्तम कत्र्ये कत्र्यावहे कत्र्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम कत्र्यताम् कत्र्येताम् कत्र्यन्ताम् मध्यम कत्र्यस्व कत्र्येथाम् कत्र्यध्वम् उत्तम कत्र्यै कत्र्यावहै कत्र्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अकत्र्यत अकत्र्येताम् अकत्र्यन्त मध्यम अकत्र्यथाः अकत्र्येथाम् अकत्र्यध्वम् उत्तम अकत्र्ये अकत्र्यावहि अकत्र्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम कत्र्येत कत्र्येयाताम् कत्र्येरन् मध्यम कत्र्येथाः कत्र्येयाथाम् कत्र्येध्वम् उत्तम कत्र्येय कत्र्येवहि कत्र्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम कत्रयिष्यते / कत्रिष्यते कत्रयिष्येते / कत्रिष्येते कत्रयिष्यन्ते / कत्रिष्यन्ते मध्यम कत्रयिष्यसे / कत्रिष्यसे कत्रयिष्येथे / कत्रिष्येथे कत्रयिष्यध्वे / कत्रिष्यध्वे उत्तम कत्रयिष्ये / कत्रिष्ये कत्रयिष्यावहे / कत्रिष्यावहे कत्रयिष्यामहे / कत्रिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त कत्रण — — कत्रणम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त कत्रक कत्रकः कत्रिका कत्रकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त कत्रितृ कत्रिता कत्रित्री कत्रितृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त कत्र्य कत्र्यः कत्र्या कत्र्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) कत्रितव्य कत्रितव्यः कत्रितव्या कत्रितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त कत्रणीय कत्रणीयः कत्रणीया कत्रणीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) कत्रित कत्रितः कत्रिता कत्रितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) कत्रितवत् कत्रितवान् कत्रितवती कत्रितवत् / कत्रितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) कत्रत् कत्रन् कत्रन्ती कत्रत् / कत्रद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त कत्रिष्यत् कत्रिष्यन् कत्रिष्यती / कत्रिष्यन्ती कत्रिष्यत् / कत्रिष्यद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) कत्रयमाण कत्रयमाणः कत्रयमाणा कत्रयमाणम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) कत्रित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रकत्र्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) कत्रितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय कत्रम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त कत्र कत्रः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त कत्र्ति — कत्र्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त कत्राम्बभूवस् कत्राम्बभूवान् कत्राम्बभूषी कत्राम्बभूवत् / कत्राम्बभूवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।