🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:32:33 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

कत्र (कत्र)

चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0456
धात्वर्थ: शैथिल्ये — ढीला करना, शिथिलता करना, छोड़ना, मुक्त करना (to loosen, to leave, to abandon)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमकत्रति / कत्रयतिकत्रतः / कत्रयतःकत्रन्ति / कत्रयन्ति
मध्यमकत्रयसि / कत्रसिकत्रथः / कत्रयथःकत्रथ / कत्रयथ
उत्तमकत्रयामि / कत्रामिकत्रयावः / कत्रावःकत्रयामः / कत्रामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमकत्रतात् / कत्रताद् / कत्रतु / कत्रयतात् / कत्रयताद् / कत्रयतुकत्रताम् / कत्रयताम्कत्रन्तु / कत्रयन्तु
मध्यमकत्र / कत्रतात् / कत्रताद् / कत्रय / कत्रयतात् / कत्रयताद्कत्रतम् / कत्रयतम्कत्रत / कत्रयत
उत्तमकत्रयाणि / कत्राणिकत्रयाव / कत्रावकत्रयाम / कत्राम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअकत्रत् / अकत्रद् / अकत्रयत् / अकत्रयद्अकत्रताम् / अकत्रयताम्अकत्रन् / अकत्रयन्
मध्यमअकत्रः / अकत्रयःअकत्रतम् / अकत्रयतम्अकत्रत / अकत्रयत
उत्तमअकत्रम् / अकत्रयम्अकत्रयाव / अकत्रावअकत्रयाम / अकत्राम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमकत्रयेत् / कत्रयेद् / कत्रेत् / कत्रेद्कत्रयेताम् / कत्रेताम्कत्रयेयुः / कत्रेयुः
मध्यमकत्रयेः / कत्रेःकत्रयेतम् / कत्रेतम्कत्रयेत / कत्रेत
उत्तमकत्रयेयम् / कत्रेयम्कत्रयेव / कत्रेवकत्रयेम / कत्रेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमकत्रयिष्यति / कत्रिष्यतिकत्रयिष्यतः / कत्रिष्यतःकत्रयिष्यन्ति / कत्रिष्यन्ति
मध्यमकत्रयिष्यसि / कत्रिष्यसिकत्रयिष्यथः / कत्रिष्यथःकत्रयिष्यथ / कत्रिष्यथ
उत्तमकत्रयिष्यामि / कत्रिष्यामिकत्रयिष्यावः / कत्रिष्यावःकत्रयिष्यामः / कत्रिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमकत्रयिता / कत्रिताकत्रयितारौ / कत्रितारौकत्रयितारः / कत्रितारः
मध्यमकत्रयितासि / कत्रितासिकत्रयितास्थः / कत्रितास्थःकत्रयितास्थ / कत्रितास्थ
उत्तमकत्रयितास्मि / कत्रितास्मिकत्रयितास्वः / कत्रितास्वःकत्रयितास्मः / कत्रितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमकत्रयाञ्चकार / कत्रयामास / कत्रयाम्बभूव / कत्राञ्चकार / कत्रामास / कत्राम्बभूवकत्रयाञ्चक्रतुः / कत्रयामासतुः / कत्रयाम्बभूवतुः / कत्राञ्चक्रतुः / कत्रामासतुः / कत्राम्बभूवतुःकत्रयाञ्चक्रुः / कत्रयामासुः / कत्रयाम्बभूवुः / कत्राञ्चक्रुः / कत्रामासुः / कत्राम्बभूवुः
मध्यमकत्रयाञ्चकर्थ / कत्रयामासिथ / कत्रयाम्बभूविथ / कत्राञ्चकर्थ / कत्रामासिथ / कत्राम्बभूविथकत्रयाञ्चक्रथुः / कत्रयामासथुः / कत्रयाम्बभूवथुः / कत्राञ्चक्रथुः / कत्रामासथुः / कत्राम्बभूवथुःकत्रयाञ्चक्र / कत्रयामास / कत्रयाम्बभूव / कत्राञ्चक्र / कत्रामास / कत्राम्बभूव
उत्तमकत्रयाञ्चकर / कत्रयाञ्चकार / कत्रयामास / कत्रयाम्बभूव / कत्राञ्चकर / कत्राञ्चकार / कत्रामास / कत्राम्बभूवकत्रयाञ्चकृव / कत्रयामासिव / कत्रयाम्बभूविव / कत्राञ्चकृव / कत्रामासिव / कत्राम्बभूविवकत्रयाञ्चकृम / कत्रयामासिम / कत्रयाम्बभूविम / कत्राञ्चकृम / कत्रामासिम / कत्राम्बभूविम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअकत्रीत् / अकत्रीद् / अचकत्रत् / अचकत्रद्अकत्रिष्टाम् / अचकत्रताम्अकत्रिषुः / अचकत्रन्
मध्यमअकत्रीः / अचकत्रःअकत्रिष्टम् / अचकत्रतम्अकत्रिष्ट / अचकत्रत
उत्तमअकत्रिषम् / अचकत्रम्अकत्रिष्व / अचकत्रावअकत्रिष्म / अचकत्राम

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमकत्र्यात् / कत्र्याद्कत्र्यास्ताम्कत्र्यासुः
मध्यमकत्र्याःकत्र्यास्तम्कत्र्यास्त
उत्तमकत्र्यासम्कत्र्यास्वकत्र्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअकत्रयिष्यत् / अकत्रयिष्यद् / अकत्रिष्यत् / अकत्रिष्यद्अकत्रयिष्यताम् / अकत्रिष्यताम्अकत्रयिष्यन् / अकत्रिष्यन्
मध्यमअकत्रयिष्यः / अकत्रिष्यःअकत्रयिष्यतम् / अकत्रिष्यतम्अकत्रयिष्यत / अकत्रिष्यत
उत्तमअकत्रयिष्यम् / अकत्रिष्यम्अकत्रयिष्याव / अकत्रिष्यावअकत्रयिष्याम / अकत्रिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें