॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: रूप, शक्ल, आकृति
संस्कृत: अभिप्रायानुरूपचेष्टा, आकृतिः · पर्याय: इङ्ग, इङ्गित
व्युत्पत्ति: आ-कृञ्-घञ् (कृदन्त)
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | आकारः | आकारौ | आकाराः |
| द्वितीया | आकारम् | आकारौ | आकारान् |
| तृतीया | आकारेण | आकाराभ्याम् | आकारैः |
| चतुर्थी | आकाराय | आकाराभ्याम् | आकारेभ्यः |
| पञ्चमी | आकारात् / आकाराद् | आकाराभ्याम् | आकारेभ्यः |
| षष्ठी | आकारस्य | आकारयोः | आकाराणाम् |
| सप्तमी | आकारे | आकारयोः | आकारेषु |
| सम्बोधन | हे आकार | हे आकारौ | हे आकाराः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| कथ-आकार | समास: कथ + आकार तत्पुरुष/कर्मधारय/बहुव्रीहि — प्रकार अर्थ पर निर्भर अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: आकार (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन 📚 |
कथआकार 📚कथ 📚आकार ➤ कथ (कहना, व्याख्यान करना, बयान करना (कर्तृवाचक कृदन्त)) + आकार (रूप, शक्ल, आकृति)
संस्कृत: अभिप्रायानुरूपचेष्टा, आकृतिः · पर्याय: इङ्ग, इङ्गित
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| आकार |
मन के भाव प्रकट करने वाली चेष्टा (३.२.१५) — इंग, इंगित |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| कथाकार | कथ + आकार | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड