॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: कल्(कड्)-घञ्,अवृद्धिः,डलयोरभेदः
संस्कृत: अव्यक्तमधुरध्वनिः
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | कलः | कलौ | कलाः |
| द्वितीया | कलम् | कलौ | कलान् |
| तृतीया | कलेन | कलाभ्याम् | कलैः |
| चतुर्थी | कलाय | कलाभ्याम् | कलेभ्यः |
| पञ्चमी | कलात् / कलाद् | कलाभ्याम् | कलेभ्यः |
| षष्ठी | कलस्य | कलयोः | कलानाम् |
| सप्तमी | कले | कलयोः | कलेषु |
| सम्बोधन | हे कल | हे कलौ | हे कलाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: शब्द करना
संस्कृत: शब्दे
अंग्रेज़ी: to sound
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | कुरतात् / कुरताद् / कुरतु | कुरताम् | कुरन्तु |
| मध्यम | कुर / कुरतात् / कुरताद् | कुरतम् | कुरत |
| उत्तम | कुराणि | कुराव | कुराम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: कुरति · लिट्: चुकोर · लुट्: कोरिता · लृट्: कोरिष्यति · लोट्: कुरतात् · लङ्: अकुरत् · विधिलिङ्: कुरेत् · आशीर्लिङ्: कूर्यात् · लुङ्: अकोरीत् · लृङ्: अकोरिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: कोरण · ण्वुल्: कोरकः · तृच्: कोरिता · ण्यत्: कोर्यः · तव्य: कोरितव्यः · अनीयर्: कोरणीयः · क्त: कुरितः · क्तवतु: कुरितवान् · शतृ: कुरन् · स्य-शतृ: कोरिष्यन् · क्त्वा: कुरित्वा · ल्यप्: प्रकूर्य · तुमुन्: कोरितुम् · णमुल्: कोरम् · घञ्: कोरः · क्तिन्: कूर्ति · क्वसु: चुकूर्वान्
कलम् 📚 ➤ कल्(कड्)-घञ्,अवृद्धिः,डलयोरभेदः
संस्कृत: अव्यक्तमधुरध्वनिः
कुर 📚 ➤ शब्द करना
संस्कृत: शब्दे
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| कल 📚 | अव्यक्त मधुर ध्वनि । जैसे—कोयल की कूक, भौंरों की गुंजार । यौ॰—कलकंठ | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| कुर् 📚 | cl. 6. P. कुरति, to utter a sound, Dhātup. xxviii, 51 | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| कल |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| कलंकुर | कलम् + कुर | अनुस्वार | मोऽनुस्वारः (८.३.२३) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड