॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: तृप्त करना, पूर्ण करना, पूर्ण होना, भरना
संस्कृत: आप्यायने
अंग्रेज़ी: to satisfy, to complete, to fullfull, to fill
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | पूरतात् / पूरताद् / पूरतु / पूरयतात् / पूरयताद् / पूरयतु | पूरताम् / पूरयताम् | पूरन्तु / पूरयन्तु |
| मध्यम | पूर / पूरतात् / पूरताद् / पूरय / पूरयतात् / पूरयताद् | पूरतम् / पूरयतम् | पूरत / पूरयत |
| उत्तम | पूरयाणि / पूराणि | पूरयाव / पूराव | पूरयाम / पूराम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: पूरति · लट् (आत्मने.): पूरयते · लिट्: पुपूर · लिट् (आत्मने.): पूरयाञ्चक्रे · लुट्: पूरयिता · लुट् (आत्मने.): पूरयिता · लृट्: पूरयिष्यति · लृट् (आत्मने.): पूरयिष्यते · लोट्: पूरतात् · लोट् (आत्मने.): पूरयताम् · लङ्: अपूरत् · लङ् (आत्मने.): अपूरयत · विधिलिङ्: पूरयेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): पूरयेत · आशीर्लिङ्: पूर्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): पूरयिषीष्ट · लुङ्: अपूपुरत् · लुङ् (आत्मने.): अपूपुरत · लृङ्: अपूरयिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अपूरयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: पूरण · ण्वुल्: पूरकः · तृच्: पूरिता · यत्: पूर्यः · ण्यत्: पूर्यः · तव्य: पूरितव्यः · अनीयर्: पूरणीयः · क्त: पूर्णः · क्तवतु: पूर्णवान् · शतृ: पूरन् · स्य-शतृ: पूरिष्यन् · शानच्: पूरयमाणः · क्त्वा: पूरित्वा · ल्यप्: प्रपूर्य · तुमुन्: पूरितुम् · णमुल्: पूरम् · घञ्: पूरः · क्तिन्: पूर्ति · क्वसु: पुपूर्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| कल-आपूर | समास: कल + पूर् कर्मधारय (सम्भावित — पूर्वपद विशेषण) अन्तिम पद से विभक्ति-वचन: आ + पूर् धातु (चुरादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: आपूर (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन | पूर (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: आ + पूर् + घञ् |
कलआपूर 📚कल 📚पूर् ➤ कल (कल्(कड्)-घञ्,अवृद्धिः,डलयोरभेदः) + पूर् (तृप्त करना, पूर्ण करना, पूर्ण होना, भरना)
संस्कृत: आप्यायने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| कल 📚 | अव्यक्त मधुर ध्वनि । जैसे—कोयल की कूक, भौंरों की गुंजार । यौ॰—कलकंठ | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| पूर् 📚 | in comp. for 3. पुर् before cons | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| कल |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| कलापूर | कल + आपूर | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
ⓘ समास के खण्ड कोश से पहचाने गए हैं; विग्रह-वाक्य व समास-प्रकार (तत्पुरुष/बहुव्रीहि आदि) अर्थ पर निर्भर करता है।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड