॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: शब्द करना, गिनना
संस्कृत: शब्दसङ्ख्यानयोः
अंग्रेज़ी: to sound, to count
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | कलताम् | कलेताम् | कलन्ताम् |
| मध्यम | कलस्व | कलेथाम् | कलध्वम् |
| उत्तम | कलै | कलावहै | कलामहै |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट् (आत्मने.): कलते · लिट् (आत्मने.): चकले · लुट् (आत्मने.): कलिता · लृट् (आत्मने.): कलिष्यते · लोट् (आत्मने.): कलताम् · लङ् (आत्मने.): अकलत · विधिलिङ् (आत्मने.): कलेत · आशीर्लिङ् (आत्मने.): कलिषीष्ट · लुङ् (आत्मने.): अकलिष्ट · लृङ् (आत्मने.): अकलिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: कलन · ण्वुल्: कालकः · तृच्: कलिता · ण्यत्: काल्यः · तव्य: कलितव्यः · अनीयर्: कलनीयः · क्त: कलितः · क्तवतु: कलितवान् · शानच्: कलमानः · क्त्वा: कलित्वा · ल्यप्: प्रकल्य · तुमुन्: कलितुम् · णमुल्: कालम् · घञ्: कालः · क्तिन्: कल्ति · क्वसु: चकल्वान्
अर्थ: शिव का नाम, ओम् के तीन अक्षरों में से दूसरा
संस्कृत: शम्भुः
व्युत्पत्ति: अत्+डु
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | उः | ऊ | अवः |
| द्वितीया | उम् | ऊ | ऊन् |
| तृतीया | उना | उभ्याम् | उभिः |
| चतुर्थी | अवे | उभ्याम् | उभ्यः |
| पञ्चमी | ओः | उभ्याम् | उभ्यः |
| षष्ठी | ओः | वोः | ऊनाम् |
| सप्तमी | औ | वोः | उषु |
| सम्बोधन | हे ओ | हे ऊ | हे अवः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
कलै 📚 ➤ शब्द करना, गिनना
संस्कृत: शब्दसङ्ख्यानयोः
ऊ 📚 ➤ शिव का नाम, ओम् के तीन अक्षरों में से दूसरा
संस्कृत: शम्भुः
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| कल् 📚 | (in comp. for 2. कद्) | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड