॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: जाना (कर्तृवाचक कृदन्त)
संस्कृत: गतौ
अंग्रेज़ी: to go
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | कसः | कसौ | कसाः |
| द्वितीया | कसम् | कसौ | कसान् |
| तृतीया | कसेन | कसाभ्याम् | कसैः |
| चतुर्थी | कसाय | कसाभ्याम् | कसेभ्यः |
| पञ्चमी | कसात् / कसाद् | कसाभ्याम् | कसेभ्यः |
| षष्ठी | कसस्य | कसयोः | कसानाम् |
| सप्तमी | कसे | कसयोः | कसेषु |
| सम्बोधन | हे कस | हे कसौ | हे कसाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | कसति | कसतः | कसन्ति |
| मध्यम | कससि | कसथः | कसथ |
| उत्तम | कसामि | कसावः | कसामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: कसति · लिट्: चकास · लुट्: कसिता · लृट्: कसिष्यति · लोट्: कसतात् · लङ्: अकसत् · विधिलिङ्: कसेत् · आशीर्लिङ्: कस्यात् · लुङ्: अकसीत् · लृङ्: अकसिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: कसन · ण्वुल्: कासकः · तृच्: कसिता · ण्यत्: कास्यः · तव्य: कसितव्यः · अनीयर्: कसनीयः · क्त: कसितः · क्तवतु: कसितवान् · शतृ: कसन् · स्य-शतृ: कसिष्यन् · क्त्वा: कसित्वा · ल्यप्: प्रकस्य · तुमुन्: कसितुम् · णमुल्: कासम् · घञ्: कासः · क्तिन्: कस्ति · क्वसु: चकस्वान्
अर्थ: जाना
संस्कृत: गतौ
अंग्रेज़ी: to go
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
विधिलिङ् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | इयात् / इयाद् | इयाताम् | इयुः |
| मध्यम | इयाः | इयातम् | इयात |
| उत्तम | इयाम् | इयाव | इयाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: एति · लिट्: इयाय · लुट्: एता · लृट्: एष्यति · लोट्: इतात् · लङ्: ऐत् · विधिलिङ्: इयात् · आशीर्लिङ्: ईयात् · लुङ्: अगात् · लृङ्: ऐष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: अयन · ण्वुल्: आयकः · तृच्: एता · यत्: एयः · तव्य: एतव्यः · अनीयर्: अयनीयः · क्त: इतः · क्तवतु: इतवान् · शतृ: यन् · स्य-शतृ: एष्यन् · क्त्वा: इत्वा · ल्यप्: प्रेत्य · तुमुन्: एतुम् · णमुल्: आयम् · क्तिन्: इति · क्वसु: ईयिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| कसम् | कस (पुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: कस् + अच् 📚 अन्य सम्भावना: कस (नपुं.) — द्वितीया विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: कस् + अच् | कस् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लङ् लकार, उत्तम पुरुष, एकवचन (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) |
| इयाः | इ धातु (अदादिगण, परस्मैपद) — विधिलिङ् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 |
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| कस 📚 | परीक्षा । कसौटी । जाँच | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| इयाः 📚 | सीधा मूल रूप नहीं मिला — 📚 छूकर निकटतम शब्द देखें |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| कसमिया | कसम् + इयाः | हल्-अच् संयोग | — |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड