॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: बांधना, कीलोंसे मजबूत करना (विध्यर्थक कृदन्त)
संस्कृत: बन्धने
अंग्रेज़ी: to be fastened or staked.
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका 📘 धातु-रूपावली में सभी लकार
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | कीलनीयः | कीलनीयौ | कीलनीयाः |
| द्वितीया | कीलनीयम् | कीलनीयौ | कीलनीयान् |
| तृतीया | कीलनीयेन | कीलनीयाभ्याम् | कीलनीयैः |
| चतुर्थी | कीलनीयाय | कीलनीयाभ्याम् | कीलनीयेभ्यः |
| पञ्चमी | कीलनीयात् / कीलनीयाद् | कीलनीयाभ्याम् | कीलनीयेभ्यः |
| षष्ठी | कीलनीयस्य | कीलनीययोः | कीलनीयानाम् |
| सप्तमी | कीलनीये | कीलनीययोः | कीलनीयेषु |
| सम्बोधन | हे कीलनीय | हे कीलनीयौ | हे कीलनीयाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | कीलति | कीलतः | कीलन्ति |
| मध्यम | कीलसि | कीलथः | कीलथ |
| उत्तम | कीलामि | कीलावः | कीलामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: कीलति · लिट्: चिकील · लुट्: कीलिता · लृट्: कीलिष्यति · लोट्: कीलतात् · लङ्: अकीलत् · विधिलिङ्: कीलेत् · आशीर्लिङ्: कील्यात् · लुङ्: अकीलीत् · लृङ्: अकीलिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: कीलन · ण्वुल्: कीलकः · तृच्: कीलिता · ण्यत्: कील्यः · तव्य: कीलितव्यः · अनीयर्: कीलनीयः · क्त: कीलितः · क्तवतु: कीलितवान् · शतृ: कीलन् · स्य-शतृ: कीलिष्यन् · क्त्वा: कीलित्वा · ल्यप्: प्रकील्य · तुमुन्: कीलितुम् · णमुल्: कीलम् · घञ्: कीलः · क्तिन्: कील्ति · क्वसु: चिकील्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| कीलनीय | कीलनीय (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: कील् + अनीयर् 📚 अन्य सम्भावना: कीलनीय (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: कील् + अनीयर् |
कीलनीय 📚 ➤ बांधना, कीलोंसे मजबूत करना (विध्यर्थक कृदन्त)
संस्कृत: बन्धने
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| कीलनीय 📚 | mfn. to be fastened or staked | 🔵 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड