॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: क्या
संस्कृत: प्रश्नवाचकं सर्वनाम · पर्याय: अर्तन, ऋतीया, हृणीया, घृणा
अंग्रेज़ी: What
व्युत्पत्ति: कि+डिमु
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | कः | कौ | के |
| द्वितीया | कम् | कौ | कान् |
| तृतीया | केन | काभ्याम् | कैः |
| चतुर्थी | कस्मै | काभ्याम् | केभ्यः |
| पञ्चमी | कस्मात् / कस्माद् | काभ्याम् | केभ्यः |
| षष्ठी | कस्य | कयोः | केषाम् |
| सप्तमी | कस्मिन् | कयोः | केषु |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: बोलना
संस्कृत: भाषायाम्
अंग्रेज़ी: to speak, to talk
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लुङ् लकार, आत्मनेपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | अनीनलत | अनीनलेताम् | अनीनलन्त |
| मध्यम | अनीनलथाः | अनीनलेथाम् | अनीनलध्वम् |
| उत्तम | अनीनले | अनीनलावहि | अनीनलामहि |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: नलति · लट् (आत्मने.): नालयते · लिट्: ननाल · लिट् (आत्मने.): नालयाञ्चक्रे · लुट्: नलिता · लुट् (आत्मने.): नालयिता · लृट्: नलिष्यति · लृट् (आत्मने.): नालयिष्यते · लोट्: नलतात् · लोट् (आत्मने.): नालयताम् · लङ्: अनलत् · लङ् (आत्मने.): अनालयत · विधिलिङ्: नलेत् · विधिलिङ् (आत्मने.): नालयेत · आशीर्लिङ्: नल्यात् · आशीर्लिङ् (आत्मने.): नालयिषीष्ट · लुङ्: अनालीत् · लुङ् (आत्मने.): अनीनलत · लृङ्: अनलिष्यत् · लृङ् (आत्मने.): अनालयिष्यत
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: नलन · ण्वुल्: नालकः · तृच्: नलिता · यत्: नाल्यः · ण्यत्: नाल्यः · तव्य: नलितव्यः · अनीयर्: नलनीयः · क्त: नलितः · क्तवतु: नलितवान् · शतृ: नलन् · स्य-शतृ: नलिष्यन् · शानच्: नालयमानः · क्त्वा: नलित्वा · ल्यप्: प्रनल्य · तुमुन्: नलितुम् · णमुल्: नालम् · घञ्: नालः · क्तिन्: नल्ति · क्वसु: नेलिवान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| कः | किम् (पुं.) — प्रथमा विभक्ति, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: का (पुं.) — षष्ठी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: कै + अच् | का (पुं.) — पञ्चमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: कै + अच् |
| नालि | नल् धातु (चुरादिगण, आत्मनेपद) — लुङ् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन · कर्मणि/भावे (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) 📚 अन्य सम्भावना: नल् धातु (भ्वादिगण, आत्मनेपद) — लुङ् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन · कर्मणि/भावे (माङ्योग में अट्-आगम का अभाव — न माङ्योगे) | नाली (स्त्री.) — सम्बोधन, एकवचन |
कः 📚 ➤ क्या
संस्कृत: प्रश्नवाचकं सर्वनाम · पर्याय: अर्तन, ऋतीया, हृणीया, घृणा
नालि 📚 ➤ बोलना
संस्कृत: भाषायाम्
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| किम् 📚 | सर्व | 🟠🔵🟣🟢🟤 |
| नल् 📚 | cl. 1. P. to smell or to bind, Dhātup. xx, 8 (confusion of गन्धे and ब… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
| शब्द | अमरकोश — विषय, पर्याय |
|---|---|
| किम् |
'किम्' — प्रश्न, निन्दा ('किं राजा यो न रक्षति'?) (३.३.२६६) — किं, राजा, यो, रक्षति विकल्प (या/अथवा) (३.४.५) — आहो, उताहो, किमुत, किमु, उत |
ⓘ विषय पर क्लिक करें — अमरकोश का वह मूल श्लोक अन्वय, अनुवाद व भावार्थ सहित खुलेगा; शब्द पर क्लिक करें — शब्द-रूपावली।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| कोनालि | कः + नालि | विसर्ग → उ (हशि च) | हशि च (६.१.११४) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड