२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत् ) या अर्थ (जाना, read ) से खोजें
नल् (नलँ)
चुरादिगण · उभयपदी · धातुपाठ 10.0333
धात्वर्थ: भाषायाम् — बोलना (to speak, to talk)
कर्तरि — परस्मैपद कर्तरि — आत्मनेपद कर्मणि / भावे कृदन्त
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम नलति / नालयति नलतः / नालयतः नलन्ति / नालयन्ति मध्यम नलसि / नालयसि नलथः / नालयथः नलथ / नालयथ उत्तम नलामि / नालयामि नलावः / नालयावः नलामः / नालयामः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम नलतात् / नलताद् / नलतु / नालयतात् / नालयताद् / नालयतु नलताम् / नालयताम् नलन्तु / नालयन्तु मध्यम नल / नलतात् / नलताद् / नालय / नालयतात् / नालयताद् नलतम् / नालयतम् नलत / नालयत उत्तम नलानि / नालयानि नलाव / नालयाव नलाम / नालयाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अनलत् / अनलद् / अनालयत् / अनालयद् अनलताम् / अनालयताम् अनलन् / अनालयन् मध्यम अनलः / अनालयः अनलतम् / अनालयतम् अनलत / अनालयत उत्तम अनलम् / अनालयम् अनलाव / अनालयाव अनलाम / अनालयाम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम नलेत् / नलेद् / नालयेत् / नालयेद् नलेताम् / नालयेताम् नलेयुः / नालयेयुः मध्यम नलेः / नालयेः नलेतम् / नालयेतम् नलेत / नालयेत उत्तम नलेयम् / नालयेयम् नलेव / नालयेव नलेम / नालयेम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम नलिष्यति / नालयिष्यति नलिष्यतः / नालयिष्यतः नलिष्यन्ति / नालयिष्यन्ति मध्यम नलिष्यसि / नालयिष्यसि नलिष्यथः / नालयिष्यथः नलिष्यथ / नालयिष्यथ उत्तम नलिष्यामि / नालयिष्यामि नलिष्यावः / नालयिष्यावः नलिष्यामः / नालयिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम नलिता / नालयिता नलितारौ / नालयितारौ नलितारः / नालयितारः मध्यम नलितासि / नालयितासि नलितास्थः / नालयितास्थः नलितास्थ / नालयितास्थ उत्तम नलितास्मि / नालयितास्मि नलितास्वः / नालयितास्वः नलितास्मः / नालयितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम ननाल / नालयाञ्चकार / नालयामास / नालयाम्बभूव नालयाञ्चक्रतुः / नालयामासतुः / नालयाम्बभूवतुः / नेलतुः नालयाञ्चक्रुः / नालयामासुः / नालयाम्बभूवुः / नेलुः मध्यम नालयाञ्चकर्थ / नालयामासिथ / नालयाम्बभूविथ / नेलिथ नालयाञ्चक्रथुः / नालयामासथुः / नालयाम्बभूवथुः / नेलथुः नालयाञ्चक्र / नालयामास / नालयाम्बभूव / नेल उत्तम ननल / ननाल / नालयाञ्चकर / नालयाञ्चकार / नालयामास / नालयाम्बभूव नालयाञ्चकृव / नालयामासिव / नालयाम्बभूविव / नेलिव नालयाञ्चकृम / नालयामासिम / नालयाम्बभूविम / नेलिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अनालीत् / अनालीद् / अनीनलत् / अनीनलद् अनालिष्टाम् / अनीनलताम् अनालिषुः / अनीनलन् मध्यम अनालीः / अनीनलः अनालिष्टम् / अनीनलतम् अनालिष्ट / अनीनलत उत्तम अनालिषम् / अनीनलम् अनालिष्व / अनीनलाव अनालिष्म / अनीनलाम
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम नल्यात् / नल्याद् / नाल्यात् / नाल्याद् नल्यास्ताम् / नाल्यास्ताम् नल्यासुः / नाल्यासुः मध्यम नल्याः / नाल्याः नल्यास्तम् / नाल्यास्तम् नल्यास्त / नाल्यास्त उत्तम नल्यासम् / नाल्यासम् नल्यास्व / नाल्यास्व नल्यास्म / नाल्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अनलिष्यत् / अनलिष्यद् / अनालयिष्यत् / अनालयिष्यद् अनलिष्यताम् / अनालयिष्यताम् अनलिष्यन् / अनालयिष्यन् मध्यम अनलिष्यः / अनालयिष्यः अनलिष्यतम् / अनालयिष्यतम् अनलिष्यत / अनालयिष्यत उत्तम अनलिष्यम् / अनालयिष्यम् अनलिष्याव / अनालयिष्याव अनलिष्याम / अनालयिष्याम
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम नालयते नालयेते नालयन्ते मध्यम नालयसे नालयेथे नालयध्वे उत्तम नालये नालयावहे नालयामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम नालयताम् नालयेताम् नालयन्ताम् मध्यम नालयस्व नालयेथाम् नालयध्वम् उत्तम नालयै नालयावहै नालयामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अनालयत अनालयेताम् अनालयन्त मध्यम अनालयथाः अनालयेथाम् अनालयध्वम् उत्तम अनालये अनालयावहि अनालयामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम नालयेत नालयेयाताम् नालयेरन् मध्यम नालयेथाः नालयेयाथाम् नालयेध्वम् उत्तम नालयेय नालयेवहि नालयेमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम नालयिष्यते नालयिष्येते नालयिष्यन्ते मध्यम नालयिष्यसे नालयिष्येथे नालयिष्यध्वे उत्तम नालयिष्ये नालयिष्यावहे नालयिष्यामहे
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम नालयिता नालयितारौ नालयितारः मध्यम नालयितासे नालयितासाथे नालयिताध्वे उत्तम नालयिताहे नालयितास्वहे नालयितास्महे
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम नालयाञ्चक्रे / नालयामास / नालयाम्बभूव नालयाञ्चक्राते / नालयामासतुः / नालयाम्बभूवतुः नालयाञ्चक्रिरे / नालयामासुः / नालयाम्बभूवुः मध्यम नालयाञ्चकृषे / नालयामासिथ / नालयाम्बभूविथ नालयाञ्चक्राथे / नालयामासथुः / नालयाम्बभूवथुः नालयाञ्चकृढ्वे / नालयामास / नालयाम्बभूव उत्तम नालयाञ्चक्रे / नालयामास / नालयाम्बभूव नालयाञ्चकृवहे / नालयामासिव / नालयाम्बभूविव नालयाञ्चकृमहे / नालयामासिम / नालयाम्बभूविम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अनीनलत अनीनलेताम् अनीनलन्त मध्यम अनीनलथाः अनीनलेथाम् अनीनलध्वम् उत्तम अनीनले अनीनलावहि अनीनलामहि
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम नालयिषीष्ट नालयिषीयास्ताम् नालयिषीरन् मध्यम नालयिषीष्ठाः नालयिषीयास्थाम् नालयिषीढ्वम् / नालयिषीध्वम् उत्तम नालयिषीय नालयिषीवहि नालयिषीमहि
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अनालयिष्यत अनालयिष्येताम् अनालयिष्यन्त मध्यम अनालयिष्यथाः अनालयिष्येथाम् अनालयिष्यध्वम् उत्तम अनालयिष्ये अनालयिष्यावहि अनालयिष्यामहि
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम नल्यते / नाल्यते नल्येते / नाल्येते नल्यन्ते / नाल्यन्ते मध्यम नल्यसे / नाल्यसे नल्येथे / नाल्येथे नल्यध्वे / नाल्यध्वे उत्तम नल्ये / नाल्ये नल्यावहे / नाल्यावहे नल्यामहे / नाल्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम नल्यताम् / नाल्यताम् नल्येताम् / नाल्येताम् नल्यन्ताम् / नाल्यन्ताम् मध्यम नल्यस्व / नाल्यस्व नल्येथाम् / नाल्येथाम् नल्यध्वम् / नाल्यध्वम् उत्तम नल्यै / नाल्यै नल्यावहै / नाल्यावहै नल्यामहै / नाल्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम अनल्यत / अनाल्यत अनल्येताम् / अनाल्येताम् अनल्यन्त / अनाल्यन्त मध्यम अनल्यथाः / अनाल्यथाः अनल्येथाम् / अनाल्येथाम् अनल्यध्वम् / अनाल्यध्वम् उत्तम अनल्ये / अनाल्ये अनल्यावहि / अनाल्यावहि अनल्यामहि / अनाल्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम नल्येत / नाल्येत नल्येयाताम् / नाल्येयाताम् नल्येरन् / नाल्येरन् मध्यम नल्येथाः / नाल्येथाः नल्येयाथाम् / नाल्येयाथाम् नल्येध्वम् / नाल्येध्वम् उत्तम नल्येय / नाल्येय नल्येवहि / नाल्येवहि नल्येमहि / नाल्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष एकवचन द्विवचन बहुवचन
प्रथम नलिष्यते / नालयिष्यते / नालिष्यते नलिष्येते / नालयिष्येते / नालिष्येते नलिष्यन्ते / नालयिष्यन्ते / नालिष्यन्ते मध्यम नलिष्यसे / नालयिष्यसे / नालिष्यसे नलिष्येथे / नालयिष्येथे / नालिष्येथे नलिष्यध्वे / नालयिष्यध्वे / नालिष्यध्वे उत्तम नलिष्ये / नालयिष्ये / नालिष्ये नलिष्यावहे / नालयिष्यावहे / नालिष्यावहे नलिष्यामहे / नालयिष्यामहे / नालिष्यामहे
प्रत्यय प्रयोग / अर्थ प्रातिपदिक / अव्यय पुंलिङ्ग स्त्रीलिङ्ग नपुंसकलिङ्ग
ल्युट् भाववाचक/करणवाचक कृदन्त नलन — — नलनम्
ण्वुल् कर्तृवाचक कृदन्त नालक नालकः नालिका नालकम्
तृच् कर्तृवाचक कृदन्त नलितृ नलिता नलित्री नलितृ
यत् विध्यर्थक कृदन्त नाल्य नाल्यः नाल्या नाल्यम्
ण्यत् विध्यर्थक कृदन्त नाल्य नाल्यः नाल्या नाल्यम्
तव्य विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए) नलितव्य नलितव्यः नलितव्या नलितव्यम्
अनीयर् विध्यर्थक कृदन्त नलनीय नलनीयः नलनीया नलनीयम्
क्त भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा) नलित नलितः नलिता नलितम्
क्तवतु भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा) नलितवत् नलितवान् नलितवती नलितवत् / नलितवद्
शतृ वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद) नलत् नलन् नलन्ती नलत् / नलद्
स्य-शतृ भविष्यत्कालिक कृदन्त नलिष्यत् नलिष्यन् नलिष्यती / नलिष्यन्ती नलिष्यत् / नलिष्यद्
शानच् वर्तमानकालिक कृदन्त (आत्मनेपद) नालयमान नालयमानः नालयमाना नालयमानम्
क्त्वा पूर्वकालिक अव्यय (करके) नलित्वा — — —
ल्यप् पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके) प्रनल्य — — —
तुमुन् निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए) नलितुम् — — —
णमुल् पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय नालम् — — —
घञ् भाववाचक कृदन्त नाल नालः — —
क्तिन् भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त नल्ति — नल्तिः —
क्वसु भूतकालिक (लिट्) कृदन्त नेलिवस् नेलिवान् नेलुषी नेलिवत् / नेलिवद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।