॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: कतरना, चीरना, छेड़ना, लकीर खींचना
संस्कृत: विलेखने
अंग्रेज़ी: to cut, to split, to scratch, to divide, to delineate
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | क्षुरति | क्षुरतः | क्षुरन्ति |
| मध्यम | क्षुरसि | क्षुरथः | क्षुरथ |
| उत्तम | क्षुरामि | क्षुरावः | क्षुरामः |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: क्षुरति · लिट्: चुक्षोर · लुट्: क्षोरिता · लृट्: क्षोरिष्यति · लोट्: क्षुरतात् · लङ्: अक्षुरत् · विधिलिङ्: क्षुरेत् · आशीर्लिङ्: क्षूर्यात् · लुङ्: अक्षोरीत् · लृङ्: अक्षोरिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: क्षोरण · ण्वुल्: क्षोरकः · तृच्: क्षोरिता · ण्यत्: क्षोर्यः · तव्य: क्षोरितव्यः · अनीयर्: क्षोरणीयः · क्त: क्षुरितः · क्तवतु: क्षुरितवान् · शतृ: क्षुरन् · स्य-शतृ: क्षोरिष्यन् · क्त्वा: क्षुरित्वा · ल्यप्: प्रक्षूर्य · तुमुन्: क्षोरितुम् · णमुल्: क्षोरम् · घञ्: क्षोरः · क्तिन्: क्षूर्ति · क्वसु: चुक्षूर्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| क्षुरति | क्षुर् धातु (तुदादिगण, परस्मैपद) — लट् लकार, प्रथम पुरुष, एकवचन अन्य सम्भावना: क्षुरता (स्त्री.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · तद्धित: क्षुर + तल् (भाववाचक) | क्षुरत् (नपुं.) — सप्तमी विभक्ति, एकवचन · कृदन्त: क्षुर् + शतृ |
क्षुरति ➤ कतरना, चीरना, छेड़ना, लकीर खींचना
संस्कृत: विलेखने
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड