🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:36:27 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

क्षुर् (क्षुरँ)

तुदादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 06.0070
धात्वर्थ: विलेखने — कतरना, चीरना, छेड़ना, लकीर खींचना (to cut, to split, to scratch, to divide, to delineate)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्षुरतिक्षुरतःक्षुरन्ति
मध्यमक्षुरसिक्षुरथःक्षुरथ
उत्तमक्षुरामिक्षुरावःक्षुरामः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्षुरतात् / क्षुरताद् / क्षुरतुक्षुरताम्क्षुरन्तु
मध्यमक्षुर / क्षुरतात् / क्षुरताद्क्षुरतम्क्षुरत
उत्तमक्षुराणिक्षुरावक्षुराम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअक्षुरत् / अक्षुरद्अक्षुरताम्अक्षुरन्
मध्यमअक्षुरःअक्षुरतम्अक्षुरत
उत्तमअक्षुरम्अक्षुरावअक्षुराम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्षुरेत् / क्षुरेद्क्षुरेताम्क्षुरेयुः
मध्यमक्षुरेःक्षुरेतम्क्षुरेत
उत्तमक्षुरेयम्क्षुरेवक्षुरेम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्षोरिष्यतिक्षोरिष्यतःक्षोरिष्यन्ति
मध्यमक्षोरिष्यसिक्षोरिष्यथःक्षोरिष्यथ
उत्तमक्षोरिष्यामिक्षोरिष्यावःक्षोरिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्षोरिताक्षोरितारौक्षोरितारः
मध्यमक्षोरितासिक्षोरितास्थःक्षोरितास्थ
उत्तमक्षोरितास्मिक्षोरितास्वःक्षोरितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचुक्षोरचुक्षुरतुःचुक्षुरुः
मध्यमचुक्षोरिथचुक्षुरथुःचुक्षुर
उत्तमचुक्षोरचुक्षुरिवचुक्षुरिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअक्षोरीत् / अक्षोरीद्अक्षोरिष्टाम्अक्षोरिषुः
मध्यमअक्षोरीःअक्षोरिष्टम्अक्षोरिष्ट
उत्तमअक्षोरिषम्अक्षोरिष्वअक्षोरिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमक्षूर्यात् / क्षूर्याद्क्षूर्यास्ताम्क्षूर्यासुः
मध्यमक्षूर्याःक्षूर्यास्तम्क्षूर्यास्त
उत्तमक्षूर्यासम्क्षूर्यास्वक्षूर्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअक्षोरिष्यत् / अक्षोरिष्यद्अक्षोरिष्यताम्अक्षोरिष्यन्
मध्यमअक्षोरिष्यःअक्षोरिष्यतम्अक्षोरिष्यत
उत्तमअक्षोरिष्यम्अक्षोरिष्यावअक्षोरिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें