॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: मर्यादा होने पर भी देर से जन्म लेना, संपत्ति युक्त करना, स्वेच्छया पवित्र करना
संस्कृत: भूतप्रादुर्भावे
अंग्रेज़ी: to occur in abundance
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | खच्ञातु / खच्ञीतात् / खच्ञीताद् | खच्ञीताम् | खच्ञन्तु |
| मध्यम | खचान / खच्ञीतात् / खच्ञीताद् | खच्ञीतम् | खच्ञीत |
| उत्तम | खच्ञानि | खच्ञाव | खच्ञाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: खच्ञाति · लिट्: चखाच · लुट्: खचिता · लृट्: खचिष्यति · लोट्: खच्ञातु · लङ्: अखच्ञात् · विधिलिङ्: खच्ञीयात् · आशीर्लिङ्: खच्यात् · लुङ्: अखचीत् · लृङ्: अखचिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: खचन · ण्वुल्: खाचकः · तृच्: खचिता · ण्यत्: खाच्यः · तव्य: खचितव्यः · अनीयर्: खचनीयः · क्त: खचितः · क्तवतु: खचितवान् · शतृ: खच्ञन् · स्य-शतृ: खचिष्यन् · क्त्वा: खचित्वा · ल्यप्: प्रखच्य · तुमुन्: खचितुम् · णमुल्: खाचम् · घञ्: खाचः · क्तिन्: खक्ति · क्वसु: चखच्वान्
अर्थ: स्वीकृति ‘हाँ'
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
अव्यय — इसके रूप विभक्ति/वचन से नहीं बदलते।
खचान 📚 ➤ मर्यादा होने पर भी देर से जन्म लेना, संपत्ति युक्त करना, स्वेच्छया पवित्र करना
संस्कृत: भूतप्रादुर्भावे
आ 📚 ➤ स्वीकृति ‘हाँ'
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| खच् 📚 | cl. 1. P. ˚चति (only p.p. ˚चत्), to come forth, project (as teeth), Ka… | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| खचाना | खचान + आ | दीर्घ | अकः सवर्णे दीर्घः (६.१.१०१) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.२ सेकण्ड