२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें
खच् (खचँ)
क्र्यादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 09.0067
धात्वर्थ: भूतप्रादुर्भावे — मर्यादा होने पर भी देर से जन्म लेना, संपत्ति युक्त करना, स्वेच्छया पवित्र करना (to occur in abundance)
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
खच्ञाति
खच्ञीतः
खच्ञन्ति
मध्यम
खच्ञासि
खच्ञीथः
खच्ञीथ
उत्तम
खच्ञामि
खच्ञीवः
खच्ञीमः
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
खच्ञातु / खच्ञीतात् / खच्ञीताद्
खच्ञीताम्
खच्ञन्तु
मध्यम
खचान / खच्ञीतात् / खच्ञीताद्
खच्ञीतम्
खच्ञीत
उत्तम
खच्ञानि
खच्ञाव
खच्ञाम
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अखच्ञात् / अखच्ञाद्
अखच्ञीताम्
अखच्ञन्
मध्यम
अखच्ञाः
अखच्ञीतम्
अखच्ञीत
उत्तम
अखच्ञाम्
अखच्ञीव
अखच्ञीम
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
खच्ञीयात् / खच्ञीयाद्
खच्ञीयाताम्
खच्ञीयुः
मध्यम
खच्ञीयाः
खच्ञीयातम्
खच्ञीयात
उत्तम
खच्ञीयाम्
खच्ञीयाव
खच्ञीयाम
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
खचिष्यति
खचिष्यतः
खचिष्यन्ति
मध्यम
खचिष्यसि
खचिष्यथः
खचिष्यथ
उत्तम
खचिष्यामि
खचिष्यावः
खचिष्यामः
लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
खचिता
खचितारौ
खचितारः
मध्यम
खचितासि
खचितास्थः
खचितास्थ
उत्तम
खचितास्मि
खचितास्वः
खचितास्मः
लिट् लकार परोक्ष भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
चखाच
चखचतुः
चखचुः
मध्यम
चखचिथ
चखचथुः
चखच
उत्तम
चखच / चखाच
चखचिव
चखचिम
लुङ् लकार सामान्य भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अखचीत् / अखचीद् / अखाचीत् / अखाचीद्
अखचिष्टाम् / अखाचिष्टाम्
अखचिषुः / अखाचिषुः
मध्यम
अखचीः / अखाचीः
अखचिष्टम् / अखाचिष्टम्
अखचिष्ट / अखाचिष्ट
उत्तम
अखचिषम् / अखाचिषम्
अखचिष्व / अखाचिष्व
अखचिष्म / अखाचिष्म
आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
खच्यात् / खच्याद्
खच्यास्ताम्
खच्यासुः
मध्यम
खच्याः
खच्यास्तम्
खच्यास्त
उत्तम
खच्यासम्
खच्यास्व
खच्यास्म
लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अखचिष्यत् / अखचिष्यद्
अखचिष्यताम्
अखचिष्यन्
मध्यम
अखचिष्यः
अखचिष्यतम्
अखचिष्यत
उत्तम
अखचिष्यम्
अखचिष्याव
अखचिष्याम
कर्मणि प्रयोग में क्रिया कर्म के अनुसार (सकर्मक धातु), भावे प्रयोग में सदा प्रथम पुरुष एकवचन (अकर्मक धातु) — आत्मनेपद के प्रत्यय।
लट् लकार वर्तमान काल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
खच्यते
खच्येते
खच्यन्ते
मध्यम
खच्यसे
खच्येथे
खच्यध्वे
उत्तम
खच्ये
खच्यावहे
खच्यामहे
लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
खच्यताम्
खच्येताम्
खच्यन्ताम्
मध्यम
खच्यस्व
खच्येथाम्
खच्यध्वम्
उत्तम
खच्यै
खच्यावहै
खच्यामहै
लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
अखच्यत
अखच्येताम्
अखच्यन्त
मध्यम
अखच्यथाः
अखच्येथाम्
अखच्यध्वम्
उत्तम
अखच्ये
अखच्यावहि
अखच्यामहि
विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
खच्येत
खच्येयाताम्
खच्येरन्
मध्यम
खच्येथाः
खच्येयाथाम्
खच्येध्वम्
उत्तम
खच्येय
खच्येवहि
खच्येमहि
लृट् लकार सामान्य भविष्यत्
पुरुष
एकवचन
द्विवचन
बहुवचन
प्रथम
खचिष्यते
खचिष्येते
खचिष्यन्ते
मध्यम
खचिष्यसे
खचिष्येथे
खचिष्यध्वे
उत्तम
खचिष्ये
खचिष्यावहे
खचिष्यामहे
प्रत्यय
प्रयोग / अर्थ
प्रातिपदिक / अव्यय
पुंलिङ्ग
स्त्रीलिङ्ग
नपुंसकलिङ्ग
ल्युट्
भाववाचक/करणवाचक कृदन्त
खचन
—
—
खचनम्
ण्वुल्
कर्तृवाचक कृदन्त
खाचक
खाचकः
खाचिका
खाचकम्
तृच्
कर्तृवाचक कृदन्त
खचितृ
खचिता
खचित्री
खचितृ
ण्यत्
विध्यर्थक कृदन्त
खाच्य
खाच्यः
खाच्या
खाच्यम्
तव्य
विध्यर्थक कृदन्त (करना चाहिए)
खचितव्य
खचितव्यः
खचितव्या
खचितव्यम्
अनीयर्
विध्यर्थक कृदन्त
खचनीय
खचनीयः
खचनीया
खचनीयम्
क्त
भूतकालिक कर्मणि कृदन्त (निष्ठा)
खचित
खचितः
खचिता
खचितम्
क्तवतु
भूतकालिक कर्तरि कृदन्त (निष्ठा)
खचितवत्
खचितवान्
खचितवती
खचितवत् / खचितवद्
शतृ
वर्तमानकालिक कृदन्त (परस्मैपद)
खच्ञत्
खच्ञन्
खच्ञती
खच्ञत् / खच्ञद्
स्य-शतृ
भविष्यत्कालिक कृदन्त
खचिष्यत्
खचिष्यन्
खचिष्यती / खचिष्यन्ती
खचिष्यत् / खचिष्यद्
क्त्वा
पूर्वकालिक अव्यय (करके)
खचित्वा
—
—
—
ल्यप्
पूर्वकालिक अव्यय, उपसर्ग-सहित (करके)
प्रखच्य
—
—
—
तुमुन्
निमित्तार्थक अव्यय (करने के लिए)
खचितुम्
—
—
—
णमुल्
पूर्वकालिक/आभीक्ष्ण्य अव्यय
खाचम्
—
—
—
घञ्
भाववाचक कृदन्त
खाच
खाचः
—
—
क्तिन्
भाववाचक स्त्रीलिङ्ग कृदन्त
खक्ति
—
खक्तिः
—
क्वसु
भूतकालिक (लिट्) कृदन्त
चखच्वस्
चखच्वान्
चखचुषी
चखच्वत् / चखच्वद्
इन कृदन्त-प्रातिपदिकों के सम्पूर्ण विभक्ति-रूप शब्द-रूपावली में देखें (जैसे क्त — भूत → पुंलिङ्ग "राम" के समान)।
ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।