🕉️ 28 October 2026, Wednesday · 06:30:32 PM · CDSHARMA.IN

📘 धातु-रूपावली

२२००+ धातुओं के दसों लकारों के रूप, कर्मणि-भावे प्रयोग व कृदन्त — धातु, क्रिया-रूप (गच्छति, अकरोत्) या अर्थ (जाना, read) से खोजें

खच् (खचँ)

क्र्यादिगण · परस्मैपदी · धातुपाठ 09.0067
धात्वर्थ: भूतप्रादुर्भावे — मर्यादा होने पर भी देर से जन्म लेना, संपत्ति युक्त करना, स्वेच्छया पवित्र करना (to occur in abundance)

लट् लकार वर्तमान काल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमखच्ञातिखच्ञीतःखच्ञन्ति
मध्यमखच्ञासिखच्ञीथःखच्ञीथ
उत्तमखच्ञामिखच्ञीवःखच्ञीमः

लोट् लकार आज्ञा / प्रार्थना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमखच्ञातु / खच्ञीतात् / खच्ञीताद्खच्ञीताम्खच्ञन्तु
मध्यमखचान / खच्ञीतात् / खच्ञीताद्खच्ञीतम्खच्ञीत
उत्तमखच्ञानिखच्ञावखच्ञाम

लङ् लकार अनद्यतन भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअखच्ञात् / अखच्ञाद्अखच्ञीताम्अखच्ञन्
मध्यमअखच्ञाःअखच्ञीतम्अखच्ञीत
उत्तमअखच्ञाम्अखच्ञीवअखच्ञीम

विधिलिङ् लकार विधि / चाहिए / सम्भावना

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमखच्ञीयात् / खच्ञीयाद्खच्ञीयाताम्खच्ञीयुः
मध्यमखच्ञीयाःखच्ञीयातम्खच्ञीयात
उत्तमखच्ञीयाम्खच्ञीयावखच्ञीयाम

लृट् लकार सामान्य भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमखचिष्यतिखचिष्यतःखचिष्यन्ति
मध्यमखचिष्यसिखचिष्यथःखचिष्यथ
उत्तमखचिष्यामिखचिष्यावःखचिष्यामः

लुट् लकार अनद्यतन भविष्यत्

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमखचिताखचितारौखचितारः
मध्यमखचितासिखचितास्थःखचितास्थ
उत्तमखचितास्मिखचितास्वःखचितास्मः

लिट् लकार परोक्ष भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमचखाचचखचतुःचखचुः
मध्यमचखचिथचखचथुःचखच
उत्तमचखच / चखाचचखचिवचखचिम

लुङ् लकार सामान्य भूतकाल

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअखचीत् / अखचीद् / अखाचीत् / अखाचीद्अखचिष्टाम् / अखाचिष्टाम्अखचिषुः / अखाचिषुः
मध्यमअखचीः / अखाचीःअखचिष्टम् / अखाचिष्टम्अखचिष्ट / अखाचिष्ट
उत्तमअखचिषम् / अखाचिषम्अखचिष्व / अखाचिष्वअखचिष्म / अखाचिष्म

आशीर्लिङ् लकार आशीर्वाद

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमखच्यात् / खच्याद्खच्यास्ताम्खच्यासुः
मध्यमखच्याःखच्यास्तम्खच्यास्त
उत्तमखच्यासम्खच्यास्वखच्यास्म

लृङ् लकार क्रियातिपत्ति (हेतुहेतुमद्भूत)

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमअखचिष्यत् / अखचिष्यद्अखचिष्यताम्अखचिष्यन्
मध्यमअखचिष्यःअखचिष्यतम्अखचिष्यत
उत्तमअखचिष्यम्अखचिष्यावअखचिष्याम

ⓘ धातुपाठ व धातुरूप-डेटा साभार: ashtadhyayi.com (मुक्त डेटा)। कुछ धातुओं के वैकल्पिक/वैदिक रूप "/" से दिखाये गये हैं। शब्दों के रूप हेतु शब्द-रूपावली, श्लोक-विश्लेषण हेतु श्लोकार्थ-बोधिनी।

💬 ज्योतिषीय प्रश्न पूछें