॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: मथना, हिलाना, मंथन करना
संस्कृत: मन्थे
अंग्रेज़ी: to churn,to agitate,to limp
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | खजतात् / खजताद् / खजतु | खजताम् | खजन्तु |
| मध्यम | खज / खजतात् / खजताद् | खजतम् | खजत |
| उत्तम | खजानि | खजाव | खजाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: खजति · लिट्: चखाज · लुट्: खजिता · लृट्: खजिष्यति · लोट्: खजतात् · लङ्: अखजत् · विधिलिङ्: खजेत् · आशीर्लिङ्: खज्यात् · लुङ्: अखजीत् · लृङ्: अखजिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: खजन · ण्वुल्: खाजकः · तृच्: खजिता · ण्यत्: खाज्यः · तव्य: खजितव्यः · अनीयर्: खजनीयः · क्त: खजितः · क्तवतु: खजितवान् · शतृ: खजन् · स्य-शतृ: खजिष्यन् · क्त्वा: खजित्वा · ल्यप्: प्रखज्य · तुमुन्: खजितुम् · णमुल्: खाजम् · घञ्: खाजः · क्तिन्: खक्ति · क्वसु: चखज्वान्
| पदम् | विवरणम् |
|---|---|
| खज | खज् धातु (भ्वादिगण, परस्मैपद) — लोट् लकार, मध्यम पुरुष, एकवचन 📚 अन्य सम्भावना: खज (पुं.) — सम्बोधन, एकवचन | खज (नपुं.) — सम्बोधन, एकवचन · कृदन्त: खज् + अच् |
खज 📚 ➤ मथना, हिलाना, मंथन करना
संस्कृत: मन्थे
| शब्द | संक्षिप्त अर्थ | कोश |
|---|---|---|
| खज् 📚 | cl. 1. P. ˚जति, to churn or agitate, Dhātup. vii, 57 | 🔵🟣 |
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
इस श्लोक में शब्दों के भीतर कोई सन्धि नहीं पहचानी गई।
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड