॥ श्लोकानां विश्लेषिका ॥ — पदच्छेद, पदपरिचय, पदार्थ, अन्वय, भावार्थ व व्याकरण
"+" = एक ही लिखित शब्द के भीतर सन्धि-विच्छेद · डैश (-) वाले = समास का पूर्वपद
अर्थ: तोड़ना, टुकड़े टुकड़े करना
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
📗 शब्द-रूपावली में पूरी तालिका
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथमा | खडः | खडौ | खडाः |
| द्वितीया | खडम् | खडौ | खडान् |
| तृतीया | खडेन | खडाभ्याम् | खडैः |
| चतुर्थी | खडाय | खडाभ्याम् | खडेभ्यः |
| पञ्चमी | खडात् / खडाद् | खडाभ्याम् | खडेभ्यः |
| षष्ठी | खडस्य | खडयोः | खडानाम् |
| सप्तमी | खडे | खडयोः | खडेषु |
| सम्बोधन | हे खड | हे खडौ | हे खडाः |
रंगीन खाना = आपका लिखा रूप। रूप प्रतिमान (paradigm) से बने हैं; कुछ शब्दों के वैकल्पिक/आर्ष रूप भिन्न हो सकते हैं।
अर्थ: रोगी होना, बीमार होना
संस्कृत: रुजायाम्
अंग्रेज़ी: to be ill
सम्भावित विश्लेषण (सबसे सम्भावित पहले):
लोट् लकार, परस्मैपद (कर्तरि):
| पुरुष | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
|---|---|---|---|
| प्रथम | ऊषतात् / ऊषताद् / ऊषतु | ऊषताम् | ऊषन्तु |
| मध्यम | ऊष / ऊषतात् / ऊषताद् | ऊषतम् | ऊषत |
| उत्तम | ऊषाणि | ऊषाव | ऊषाम |
दसों लकार (प्रथम पुरुष, एकवचन): लट्: ऊषति · लिट्: ऊषाञ्चकार · लुट्: ऊषिता · लृट्: ऊषिष्यति · लोट्: ऊषतात् · लङ्: औषत् · विधिलिङ्: ऊषेत् · आशीर्लिङ्: ऊष्यात् · लुङ्: औषीत् · लृङ्: औषिष्यत्
प्रमुख कृदन्त: ल्युट्: ऊषण · ण्वुल्: ऊषकः · तृच्: ऊषिता · ण्यत्: ऊष्यः · तव्य: ऊषितव्यः · अनीयर्: ऊषणीयः · क्त: ऊषितः · क्तवतु: ऊषितवान् · शतृ: ऊषन् · स्य-शतृ: ऊषिष्यन् · क्त्वा: ऊषित्वा · ल्यप्: प्रोष्य · तुमुन्: ऊषितुम् · णमुल्: ऊषम् · घञ्: ऊषः · क्तिन्: ऊष्टि · क्वसु: ऊषाम्बभूवान्
ⓘ शब्द छूने पर हिन्दी शब्दसागर, मोनियर-विलियम्स, आप्टे, वाचस्पत्यम् व शब्दकल्पद्रुम — पाँचों कोशों का पूरा अर्थ, व्युत्पत्ति, उद्धरण व पर्याय यहीं खुलेंगे। · उमा संस्कृत-हिन्दी महाशब्दकोश ↗
इस शब्द के प्रातिपदिक अमरकोश की पर्याय-सूची में नहीं मिले (क्रिया, अव्यय, सर्वनाम व नाम प्रायः अमरकोश में नहीं होते)।
| पदम् | विच्छेदः | सन्धि | सूत्रम् |
|---|---|---|---|
| खडयूष | खडे + ऊष | अयादि | एचोऽयवायावः (६.१.७८) |
कोई समस्त पद नहीं पहचाना गया (या पूरा सामासिक शब्द कोश में सीधे मिल गया)।
कोई कृदन्त पद नहीं पहचाना गया।
कोई तद्धितान्त पद नहीं पहचाना गया।
विश्लेषण-समय: ०.१ सेकण्ड